کاخ موزه نیاوران تهران

کاخ نیاوران یکی از باشکوه‌ترین نمونه‌های معماری دوران پهلوی در تهران است که تلفیقی از هنر ایرانی و اروپایی را به نمایش می‌گذارد. این کاخ با فضاهای منحصر‌به‌فرد و آثار تاریخی چشمگیر، هر بازدیدکننده‌ای را مجذوب خود می‌کند.

کاخ نیاوران که عملیات ساخت آن از سال ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۶ هجری شمسی طول کشید، محل زندگی محمدرضا پهلوی و خانواده‌اش بود. این بنا امروزه به موزه‌ای ارزشمند تبدیل شده است. مجموعه کاخ نیاوران شامل تالارهای پذیرایی، اتاق‌های اختصاصی شاه و خانواده، سالن سینما و نیم‌طبقه‌ای با آثار هنری ایرانی و خارجی می‌شود و سبک زندگی و شکوه دوران پهلوی را نشان می‌دهد.

ما در بوکینگ، این مقاله را به‌صورت کامل و جامع آماده کرده‌ایم تا با بخش‌های مختلف کاخ نیاوران و آثار تاریخی بی‌نظیر آن آشنا شوید؛ پس ادامه این مطلب را بخوانید تا تاریخ و شکوه کاخ نیاوران را بهتر بشناسید.

هرآنچه باید درباره  کاخ موزه نیاوران تهران بدانید:

• کاخ موزه نیاوران تهران کجاست؟
• تاریخچه مجموعه نیاوران تهران
• معماری کاخ موزه نیاوران تهران
• بخش‌های مختلف کاخ نیاوران
• موزه‌های مجموعه نیاوران تهران
• امکانات کاخ موزه نیاوران تهران
• اطلاعات بازدید از کاخ موزه نیاوران تهران
• دیدنی های اطراف کاخ موزه نیاوران تهران

کاخ موزه نیاوران تهران کجاست؟

• آدرس: تهران، میدان باهنر، مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران (مشاهده روی نقشه)
• تلفن: ۳۳۹۵۶۶۲ ۰۲۱
• وبسایت: niavaranmu.ir
• اینستاگرام: niavaran.mu@

کاخ موزه نیاوران در گوشه شمال شرقی باغ نیاوران در محدوده میدان شهید باهنر (میدان نیاوران) شهر تهران قرار دارد. این کاخ در جنوب خیابان باهنر و مسیر دارآباد واقع شده و ورودی مجموعه از خیابان باهنر (خیابان نیاوران) قابل‌دسترسی است.

بهترین و راحت‌ترین روش برای رسیدن از کاخ نیاوران به مراکز حمل‌ونقل تهران، استفاده از خودرو است. توجه داشته باشید که زمان تقریبی رسیدن به مقصد براساس وضعیت ترافیک تغییر می‌کند.

فاصله مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران تا مراکز حمل‌ونقل تهران به شرح زیر است:

• فرودگاه مهرآباد: ۲۶٫۵ کیلومتر (۴۳ دقیقه با خودرو)
• فرودگاه امام خمینی: ۸۰ کیلومتر (۱ ساعت و ۳۰ دقیقه با خودرو)
• راه‌آهن: ۲۳ کیلومتر (۴۵ دقیقه با خودرو)
• ترمینال شرق: ۲۱ کیومتر (۲۸ دقیقه با خودرو)
• ترمینال جنوب: ۲۵ کیلومتر (۵۰ دقیقه با خودرو)
• ترمینال غرب: ۲۴ کیلومتر (۳۹ دقیقه با خودرو)

مسیر دسترسی به کاخ موزه نیاوران تهران

• دسترسی با اتوبوس: راحت‌ترین روش رسیدن به کاخ نیاوران، استفاده از خط تندرو بی‌آرتی راه‌آهن ـ تجریش است. پس از رسیدن به میدان تجریش، اتوبوس‌های خطوط ازگل، دارآباد یا میدان رسالت، شما را به‌سمت کاخ نیاوران می‌برند و همگی در نزدیکی ورودی اول مجموعه توقف دارند؛ همچنین، شما می‌توانید از میدان تجریش با سوار شدن تاکسی‌های خطی مسیر دزاشیب یا نیاوران، خیلی سریع خودتان را به ورودی مجموعه برسانید.
• دسترسی با مترو: برای رسیدن به کاخ نیاوران با مترو، باید به ایستگاه تجریش در خط ۱ (خط قرمز) بروید. بعد از خروج از ایستگاه می‌توانید با تاکسی‌های خط دزاشیب یا نیاوران، مسیر را ادامه دهید و مستقیم به ورودی کاخ برسید.
• دسترسی با تاکسی: از هر نقطه تهران می‌توانید خودتان را به میدان تجریش برسانید و سپس، با سوار شدن تاکسی‌های خطی مسیر تجریش ـ دزاشیب یا تجریش ـ نیاوران به ورودی کاخ برسید.
• دسترسی با خودرو شخصی: برای رسیدن به کاخ نیاوران با خودرو شخصی می‌توانید از اتوبان صدر و خروجی کامرانیه به خیابان باهنر بروید و مسیر خود را به‌سمت شرق ادامه دهید تا به میدان نیاوران برسید؛ همچنین، می‌توانید در اتوبان امام علی از خروجی اتوبان ارتش وارد خیابان موحد دانش و سپس خیابان پاسداران شوید و مسیر را به‌سمت شمال ادامه دهید تا به میدان نیاوران برسید.

تاریخچه مجموعه نیاوران تهران

باغ نیاوران یکی از باغ‌های سلطنتی شمال تهران است که فتحعلی شاه قاجار (دومین پادشاه سلسله قاجار) آن را برای اقامت ییلاقی خود در منطقه‌ای خوش‌آب‌وهوا در کنار روستای «گُرده وی» ساخت. این باغ ابتدا «نی‌آوران» نام داشت و بعدها به «نیاوران» تغییر نام یافت.

محمدشاه قاجار (سومین پادشاه سلسله قاجار) بنایی کوچک در باغ نیاوران ساخت و ناصرالدین شاه (چهارمین پادشاه سلسله قاجار) در سال ۱۲۳۰ هجری شمسی دستور داد «کاخ صاحبقرانیه» را در این باغ بسازند. آخرین بنای دوران قاجار در باغ نیاوران، کوشک احمدشاهی متعلق به احمدشاه (هفتمین و آخرین پادشاه قاجار) است.

در دوران محمدرضا پهلوی (پهلوی دوم)، برخی بناهای کوچک باغ نیاوران تخریب شدند و کاخ نیاوران با سبک مدرن بین سال‌های ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷ هجری شمسی برای سکونت وی و خانواده‌اش ساخته شد.

پس از انقلاب ۱۳۵۷، کاخ نیاوران در اختیار نیروهای انقلابی قرار گرفت و در سال ۱۳۶۰ به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تحویل داده شد. این کاخ نخستین‌بار در سال ۱۳۶۵ به‌عنوان موزه برای بازدید عموم گشایش یافت.

سایر بخش‌های باغ نیاوران به‌عنوان موزه در سال‌های بعد برای بازدید عموم افتتاح شدند:

• موزه جهان‌نما (افتتاح در سال ۱۳۷۶)
• کاخ موزه صاحبقرانیه (افتتاح در سال ۱۳۷۷)
• موزه کوشک احمدشاهی (افتتاح در سال ۱۳۷۹)
• موزه کتابخانه اختصاصی (افتتاح در سال ۱۳۸۳)
• باغ کتیبه‌ها (افتتاح در سال ۱۳۸۷)
• موزه خودروهای اختصاصی (افتتاح در سال ۱۳۹۱)

پیشنهاد می‌کنیم قبل از انتخاب محل اقامت در تهران مطلب رزرو هتل تهران را بخوانید تا با هتل‌های مناسب برای اقامت در این شهر آشنا شوید.

معماری کاخ موزه نیاوران تهران

کاخ نیاوران یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های معماری مدرن در ایران است که تلفیقی از سبک مدرن و عناصر سنتی ایرانی را در خود دارد. عملیات احداث کاخ نیاوران در دوران پهلوی برای سکونت محمدرضا شاه و خانواده‌اش در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی آغاز شد.

کاخ نیاوران توسط محسن فروغی، معمار و طراح ایرانی، طراحی شده است؛ همچنین، مهندسین مشاور ناظر بر اجرا، شرکت مهندسین مشاور «عبدالعزیز فرمانفرماییان و همکاران» بودند و سازنده بنا نیز «شرکت ماپ» بود.

کاخ نیاوران ابتدا به‌عنوان محلی برای پذیرایی سلطنتی و اقامت مهمانان عالی‌رتبه دربار طراحی شد؛ اما حین اجرای پروژه با اعمال تغییراتی در کاربری، به محل سکونت خانواده پهلوی اختصاص یافت. احداث کاخ نیاوران با وقفه‌هایی همراه بود و در نهایت در سال ۱۳۴۶ هجری شمسی به بهره‌برداری رسید. این کاخ تا زمان خروج خانواده پهلوی از کشور، محل اصلی سکونت آن‌ها بود.

کاخ نیاوران طرحی چهارضلعی دارد و فضاسازی داخلی آن الهام‌گرفته از معماری ایرانی با بهره‌گیری از فناوری مدرن است. تزیینات داخلی و نمای این کاخ، تلفیقی از هنر پیش از اسلام و پس از اسلام را در بر دارد. در کاخ نیاوران، گچ‌بری‌ها توسط استاد عبداللهی، آیینه‌کاری‌ها توسط استاد علی‌اصغر و کاشی‌کاری نمای خارجی توسط استاد ابراهیم کاظم‌پور انجام شده‌اند؛ همچنین، سنگ‌کاری‌های نفیس کاخ توسط شرکت سنگ‌بری میکا به مدیریت حسن کارگر اجرا شده است.

مبلمان و دکوراسیون داخلی کاخ نیاوران، تلفیقی از طراحی مدرن و کلاسیک است. مبلمان کاخ توسط شرکت مرسیه (Mercier) فرانسه و کنول (Kenoll) آمریکا طراحی شده است. مجموعه‌ای گران‌بها از تابلوهای نقاشی ایرانی و خارجی، گوبلن‌ها، پارچه‌های دیوارکوب، فرش‌های نفیس و ظروف چینی و کریستال اروپایی، فضاهای داخلی کاخ را زینت بخشیده‌اند. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد کاخ نیاوران، سقف بازشونده آلومینیومی در سرسرای اصلی است که با موتور الکترومکانیکی باز و بسته می‌شود و نور طبیعی و تهویه مطلوب را فراهم می‌کند.

پیشنهاد می‌کنیم قبل از برنامه‌ریزی سفر به این شهر سری به صفحه تور تهران در وبسایت بوکینگ بزنید و برای تهیه تور از همین صفحه اقدام کنید.

بخش‌های مختلف کاخ نیاوران

مساحت کاخ نیاوران حدود ۹ هزار متر مربع است و شامل ۲ طبقه اصلی و ۱ نیم‌طبقه می‌شود. در طبقه همکف، سرسرای بزرگ، اتاق‌ پذیرایی، سالن غذاخوری، سالن سینما، اتاق نشیمن و تالار آبی وجود دارند. طبقه دوم شامل اتاق‌های خواب محمدرضا و فرح پهلوی، اتاق آرایش و رختکن فرح و اتاق‌های فرزندان و ندیمه‌هایشان می‌شود و نیم‌طبقه نیز شامل دفتر کار فرح پهلوی و اتاق‌های لیلا پهلوی (کوچک‌ترین عضو خانواده پهلوی) است.

طبقه همکف

سرسرای بزرگ

طبقه همکف کاخ نیاوران شامل سرسرای بزرگ و مرکزی است که نقطه دسترسی به دیگر بخش‌های کاخ محسوب می‌شود. اطراف این سرسرا، اتاق‌های پذیرایی از مهمانان، سالن غذاخوری برای مراسم رسمی و خانوادگی، سالن سینما برای نمایش فیلم‌ها و سرگرمی و اتاق‌های نشیمن برای استراحت و ملاقات‌های خانوادگی قرار دارند. طراحی داخلی این بخش‌ها تلفیقی از معماری مدرن و کلاسیک ایرانی را به نمایش می‌گذارند. آیینه‌کاری، گچ‌بری و کاشی‌کاری‌های سرسرای کاخ نیاوران نیز جلوه‌ای باشکوه و زیبا به فضای داخلی کاخ بخشیده‌اند.

در سرسرای بزرگ طبقه همکف کاخ نیاوران، ۲ قالی تصویری ارزشمند دیده می‌شوند که هر ۲ از بافت راور کرمان هستند و به‌دلیل ظرافت و محتوای تاریخی‌شان اهمیت زیادی دارند.

نخستین قالی، قالی سلاطین است. این قالی متعلق به اواخر دوره قاجار با رج‌شمار ۵۰ و ابعاد ۲٫۷۳ در ۳٫۵۶ متر است. روی این فرش، تصویر پادشاهان اسطوره‌ای ایران به چشم می‌خورد و کنار هر چهره، ۱ شماره بافته شده است تا بازدیدکننده بتواند نام شخصیت‌ها را در کتیبه‌های موجود در حاشیه فرش پیدا کند. این قالی در واقع روایت تصویری از چهره‌های شاهنامه فردوسی است و به همین دلیل، جایگاه ویژه‌ای در سرسرای کاخ نیاوران دارد.

قالی دوم، قالی مشاهیر است؛ اثری بزرگ‌تر و پرجزئیات‌تر از اواخر قرن ۱۳ هجری شمسی. این قالی که رج‌شمار ۸۰ و ابعاد ۳٫۳۵ در ۵٫۲۵ متر دارد، ۱۰۹ پادشاه ایرانی و ۵۴ شخصیت مشهور جهان را در مرکز خود نمایش می‌دهد. در حاشیه فرش نیز ۱۶ تصویر بر پایه نقش‌برجسته‌های دوره هخامنشی و ساسانی دیده می‌شوند. در قالی مشاهیر مانند قالی سلاطین، عددی کنار هر تصویر قرار دارد که با استفاده از آن می‌توان ازطریق متن‌های اطراف قالی با شخصیت‌های مختلف آشنا شد. طراحی این نوع فرش به هنرمندان برجسته‌ای مانند حسن‌خان شاهرخی و کارگاه‌های محمد ارجمند در کرمان نسبت داده می‌شود. قالی مشاهیر از شاخص‌ترین نمونه‌های قالی تصویری ایران به شمار می‌رود.

تالار آبی (موزه لباس سلطنتی)

در ضلع شمالی کاخ نیاوران، تالاری موسوم به «تالار آبی» به وسعت ۳۵۰ متر مربع قرار دارد که در دوره پهلوی دوم برای پذیرایی مهمانان دربار آماده شده بود. نام تالار آبی به‌دلیل وجود آب‌نمایی زیبا روبه‌روی تالار و رنگ آبی دیوارها و پرده‌ها به آن اطلاق می‌شد. از مهم‌ترین مهمانی‌های برگزارشده در تالار آبی کاخ نیاوران می‌توان به مهمانی شب سال نو میلادی ۱۹۷۸ (۱۳۵۶ هجری شمسی) با حضور جیمی کارتر (Jimmy Carter)، سی‌ونهمین رئیس‌جمهور آمریکا، اشاره کرد.

پس از انقلاب، تالار آبی به موزه پارچه و لباس‌های سلطنتی تبدیل شد تا آثار نفیس بافته، پارچه و لباس‌های دوره پهلوی که پیش‌تر در مخزن کاخ نگهداری می‌شدند، برای بازدید عموم به نمایش گذاشته شوند. تالار آبی با ارتفاع مناسب، تزیینات گچ‌بری سقف و دیوارها و لوسترهای کریستال چشمگیر، فضایی باشکوه برای نمایش آثار فراهم کرده است. ازجمله آثار شاخص در این بخش می‌توان به گوبلن‌های قرون ۱۷ و ۱۸ فرانسه، پارچه‌های نفیس زربافت، ساتن و ابریشم و سوزن‌دوزی‌های مناطق مختلف ایران و آثار مختلف هنرمندان ایرانی اشاره کرد.

اتاق نشیمن (طبقه همکف)

اتاق نشیمن طبقه همکف کاخ نیاوران میان سرسرای اصلی و سالن اختصاصی سینما قرار گرفته است و فضایی گرم‌تر و تیره‌تر از دیگر بخش‌های این طبقه دارد. در این اتاق، مبلمان چرمی قهوه‌ای با طراحی راحتی دیده می‌شود که فضا را صمیمی‌تر می‌کند. دیوارها و پرده‌های اتاق نشیمن طبقه همکف با نقش‌های طلایی تزیین شده‌اند و تضاد رنگی میان چرم تیره و طلایی‌های براق، فضا را ازنظر بصری متمایز می‌کند. روی ۲ دیوار این اتاق، ۲ تابلو با تصویر دختری جوان و تصویری از ۱ روباه نصب شده است. در ۲ طرف اتاق نیز ۲ کمد شیشه با درب شیشه‌ای قرار گرفته است که داخل آن‌ها مجموعه‌ای از مجسمه‌ها و ظروف تزیینی چیده شده‌اند.

سالن سینمای اختصاصی (طبقه همکف)

سالن سینمای اختصاصی کاخ نیاوران با مساحت ۴۰۰ متر مربع در ضلع شرقی کاخ و کنار کتابخانه قرار دارد. این سالن از بخش‌هایی مثل اتاق آپارات، رختکن و فضای کنترل نور و صدا تشکیل شده است. در اتاق آپارات، دوربین‌های ۸ میلی‌متری فیلیپس (PHILIPS)، دوربین ۱۶ میلی‌متری هارتسون (HORTSON) و دستگاه میکس صدای مونتاربو (MONTARBO) نگهداری می‌شوند.

هویت اصلی سالن سینمای اختصاصی کاخ نیاوران را لوستر آلومینیومی و پرده‌های ریلی فلزی که با حرکتشان صدای موزون ایجاد می‌کنند، شکل می‌دهند. دکور داخلی این سینما با پارتیشن‌های ترکیبی آینه و برنز، مبلمان سبزرنگ آمریکایی شرکت کنول (Knoll) و مجموعه‌ای از آثار هنری مدرن ازجمله ۲ اثر شاخص پرویز تناولی، ۱ نقاشی اپتیکال آرت از ژان‌پیر وازارلی (Jean-Pierre Vasarely)، مجموعه سفال‌های آمریکای جنوبی و ۱ گلدان چینی ساتسوما از قرن نوزدهم آراسته شده است.

اگر قصد دارید با هواپیما به تهران سفر کنید،‌ بلیط هواپیما تهران را از سایت بوکینگ تهیه کنید.

اتاق غذاخوری

اتاق غذاخوری که در بخش جنوب شرقی کاخ نیاوران قرار گرفته است، برای برگزاری مهمانی‌های کوچک خانواده پهلوی استفاده می‌شد. فضای این اتاق با مجموعه‌ای از ظروف و اشیای بسیار نفیس ازجمله سرویس‌های غذاخوری آراسته شده است؛ این وسایل ساخت آلمان، چک و فرانسه هستند که به سفارش دربار و در کارخانه‌های روزنتال (Rosenthal) و باواریا (Bavaria) تولید شده‌اند. کریستال‌ها و شمعدان‌های ساخت کارخانه باکارات (Baccarat) فرانسه با نشان سلطنتی، ظروف نقره مطلا از فرانسه و نقره‌های انگلیسی متعلق به قرن نوزدهم نیز در این اتاق نگهداری می‌شوند. فرش اتاق غذاخوری کاخ نیاوران که ۳۲ متر مربع مساحت دارد، بافت اصفهان است و با رج‌شمار ۴۰ بافته شده است.

سالن پذیرایی (طبقه همکف)

سالن پذیرایی کاخ نیاوران در ضلع جنوبی طبقه همکف قرار دارد و یکی از مهم‌ترین فضاهای تشریفاتی این کاخ به ‌شمار می‌رود. این فضا با مبلمان‌های سفارشی ساخت فرانسه و آلمان، تابلوهای ارزشمند هنرمندان داخلی و خارجی مانند ماری لورانسن (Marie Laurencin)، آلفرد سیسلی (Alfred Sisley) و بهمن محصص، جلوه‌ای از ترکیب هنر اروپایی و ایرانی را نمایش می‌دهد. پیانوی اهدایی سفارت آلمان در سال ۱۹۶۷ و اثر «سقاخانه» از پرویز تناولی نیز در سالن پذیرایی طبقه همکف قرار گرفته‌اند و به شکوه هنری این فضا افزوده‌اند؛ علاوه‌بر این، مفرغ‌های لرستان و سفالینه‌های مارلیک و املش، ارزش تاریخی این سالن را چند برابر کرده‌اند.

در سالن پذیرایی کاخ نیاوران، ۲ قالیچه نفیس پهن شده‌اند. یکی از این قالیچه‌ها، قالی اصفهان با رج‌شمار ۶۰، تار ابریشم و طرح لچک ترنج شاه‌عباسی محصول دهه ۴۰ و ۵۰ هجری شمسی است. در این قالی پرنقش‌ونگار با زمینه عاجی، ترنج‌های تو‌در‌تو و حاشیه‌های متعدد، هماهنگی چشمگیری میان اجزای مختلف دیده می‌شود.

قالیچه دوم بافت تبریز در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی است؛ این قالیچه دست‌باف با طرح لچک ترنج شاه‌عباسی، تاروپود پنبه و پرز پشمی است که نمونه‌های مشابه آن در سال‌های اخیر کمتر دیده می‌شود. این ۲ فرش، همچون بقیه اشیای نفیس اتاق پذیرایی، بخشی از هویت هنری و تاریخ‌نگارانه کاخ نیاوران را شکل می‌دهند.

اتاق انتظار مهمان (طبقه همکف)

اتاق انتظار مهمان با فضایی کوچک در گوشه جنوب غربی طبقه همکف کاخ نیاوران قرار گرفته است. دیوارها با رنگ سبز درباری پوشیده شده‌اند و مبل‌های توسی فیلی در مرکز اتاق قرار دارند. ۳ پنجره تمام‌قد در ۳ سمت اتاق انتظار مهمان که با پرده‌های حریر و کرم‌رنگ پوشیده شده‌اند، نور طبیعی را وارد اتاق می‌کنند. این ترکیب، اتاق را ساده اما خوش‌رنگ و متوازن کرده است.

در اتاق انتظار مهمان، ۱ قالیچه نفیس تبریز با ابعاد ۱٫۹۲ در ۲٫۷۸ متر پهن شده است که به دهه ۴۰ و ۵۰ هجری شمسی تعلق دارد. این قالیچه با رج‌شمار ۶۰، تار و پرز ابریشمی و پود پنبه‌ای بافته شده است و طرح ترنجی دارد. مهم‌ترین ویژگی قالیچه نفیس تبریز در اتاق انتظار مهمان، اسلیمی‌های بزرگ و پرجزئیاتی است که در زمینه دیده می‌شوند؛ طرحی ریشه‌دار از دوره صفوی که در این نمونه با دقت و ظرافت زیادی اجرا شده است. حاشیه پهن این قالیچه نیز با نقش گل‌شاخه تزیین شده است و برگ‌ها و گل بزرگ آن، ظاهر کلی و هماهنگی طرح را کامل می‌کنند.

نیم‌طبقه

اتاق کار فرح دیبا (نیم‌طبقه)

دفتر کار فرح دیبا در کاخ نیاوران، یکی از لوکس‌ترین و جذاب‌ترین بخش‌های این مجموعه تاریخی است که همچنان شکوه و اصالت خود را حفظ کرده است. طراحی مدرن این اتاق همراه با مبلمان ویژه و رنگ‌بندی ظریف، فضایی منحصر‌به‌فرد به وجود آورده و ترکیبی از هنر ایرانی و اروپایی را به نمایش گذاشته است. جزئیات دقیق دکوراسیون و آثار هنری موجود در اتاق کار فرح دیبا نشان می‌دهند که این فضا تنها ۱ دفتر کار ساده نیست؛ بلکه نمادی از ذوق هنری، شکوه سلطنتی و روح زمانه دوران پهلوی است. این بخش پس از سال‌ها با مرمت وسایل و چیدمان دقیق مطابق با تصاویر مستند تاریخی برای بازدید عموم بازگشایی شد.

اتاق‌های لیلا پهلوی (نیم‌طبقه)

اتاق‌های لیلا پهلوی در نیم‌طبقه کاخ نیاوران شامل اتاق خواب، اتاق بازی و اتاق مطالعه او بودند. این فضاها برای کوچک‌ترین عضو خانواده پهلوی طراحی شده بودند تا هم محل استراحت و خواب او باشند، هم محیطی برای بازی و مطالعه فراهم کنند. مسیر دسترسی به این نیم‌طبقه به‌دلیل معماری تودرتو و محدودیت‌های بازدید عمومی معمولا بسته است؛ بنابراین، بازدیدکنندگان به‌ندرت می‌توانند از اتاق‌های لیلا پهلوی دیدن کنند.

طبقه دوم

اتاق‌‌های محمدرضا پهلوی (طبقه دوم)

در طبقه دوم کاخ نیاوران، اتاق‌های محمدرضا شاه پهلوی به چشم می‌خورند که دارای فضاهای اختصاصی متعددی بودند. طراحی این اتاق‌ها باتوجه‌به راحتی و نیازهای شخصی شاه انجام شده بود.

اتاق مطالعه شخصی شاه، فضایی آرام و خصوصی برای مطالعه و انجام امور روزمره و کارهای شخصی فراهم می‌کرد. این اتاق با مبلمان راحت و کتابخانه‌ای مجهز به مجموعه‌ای از کتاب‌ها و اسناد مورداستفاده شاه تزیین شده بود.

علاوه‌بر اتاق مطالعه، حمام اختصاصی محمدرضا شاه در طبقه دوم قرار دارد. این حمام به‌صورت کاملا خصوصی با امکانات مدرن آن زمان برای رفاه و آرامش شاه طراحی شده بود.

همچنین شاه دارای استراحتگاه مخصوص خود بود که فضایی برای خواب کوتاه و آرامش شخصی فراهم می‌کرد و با دکوراسیون لوکس و مبلمان راحت تجهیز شده بود.

اتاق‌های فرح دیبا (طبقه دوم)

در طبقه دوم کاخ نیاوران، فرح پهلوی نیز دارای فضاهای اختصاصی متعددی بود. این فضاها شامل اتاق آرایش، اتاق مطالعه، حمام اختصاصی و رختکن لباس می‌شدند که طراحی آن‌ها باتوجه‌به نیازهای شخصی فرح دیبا انجام شده بود.

اتاق آرایش: این اتاق فضایی خصوصی برای آماده شدن و آرایش فرح پهلوی بود و امکان آماده شدن راحت برای حضور در مراسم رسمی یا روزمره را برای او فراهم می‌کرد. اتاق آرایش با تجهیزات و میزهای آرایش مناسب و نورپردازی دقیق طراحی شده بود.

اتاق مطالعه: اتاق مطالعه فضایی آرام و خصوصی برای مطالعه، مرور اسناد، انجام کارهای شخصی و استراحت ذهنی فرح پهلوی فراهم می‌کرد. وجود مبلمان راحت و کتابخانه و بهره‌مندی از نور طبیعی کافی از ویژگی‌های این اتاق به شمار می‌رفت.

حمام اختصاصی: حمام شخصی فرح پهلوی با امکانات مدرن زمان خود طراحی شده بود و فضایی برای آرامش، استحمام و مراقبت‌های شخصی او فراهم می‌کرد. طراحی این حمام، تلفیقی از راحتی مدرن و زیبایی‌های معماری ایرانی را در خود داشت.

رختکن لباس: این فضا برای نگهداری لباس‌ها، لوازم شخصی و جواهرات فرح پهلوی در نظر گرفته و به‌گونه‌ای طراحی شده بود که دسترسی آسان به لباس‌ها و وسایل شخصی را برای او فراهم کند. نظم و زیبایی این فضا نیز با دکوراسیون کلی کاخ و سبک کلاسیک و مدرن آن هماهنگ بود.

اتاق خواب شاه و همسرش

اتاق خواب محمدرضا پهلوی و فرح در کاخ نیاوران، فضایی ساده‌سازی‌شده اما کاملا تشریفاتی داشت؛ ترکیبی از سلیقه مدرن دهه ۵۰ شمسی و جزئیات سلطنتی. این اتاق که در طبقه دوم کاخ نیاوران قرار دارد، با رنگ‌های روشن و دکور خلوت طراحی شده است تا هم حس آرامش ایجاد کند، هم نظم و وقار معماری کاخ را نمایش دهد. تخت ۲ نفره، پنجره‌های بزرگ رو به باغ و مبلمان با سبک اروپایی، فضایی متوازن و کاربردی را در این اتاق شکل داده بودند.

در کنار تخت، میزهای کوچک، چراغ‌های کلاسیک، عکس‌های خانوادگی و مجموعه‌ای از لوازم شخصی دیده می‌شوند که حس صمیمیت و زندگی روزمره را در دل فضایی سلطنتی منتقل می‌کنند. کمدها و فضای رختکن نیز به‌صورت مجزا طراحی شده‌اند تا کاربری اتاق، ساده‌ و قابل‌استفاده باقی بماند. در مجموع، این اتاق تصویری واقعی از زندگی شخصی شاه و فرح ارائه می‌دهد؛ فضایی که هم رسمی است، هم نشانه‌هایی از سلیقه و سبک زندگی خانوادگی را در خود حفظ کرده است.

اتاق فرزندان (فرحناز و علیرضا پهلوی)

در طبقه دوم کاخ نیاوران، فرزندان بزرگ محمدرضا شاه و فرح نیز دارای فضاهای اختصاصی خود بودند. فرحناز و رضا پهلوی هرکدام اتاق‌هایی مستقل داشتند که شامل اتاق خواب، رختکن، اتاق مطالعه و سرویس بهداشتی و حمام اختصاصی می‌شدند. این فضاها به‌گونه‌ای طراحی شده بودند که هر فرزند علاوه‌بر حفظ حریم خصوصی، به‌راحتی امکان مطالعه، استراحت و انجام امور شخصی خود را داشته باشد.

موزه‌های مجموعه نیاوران تهران

۱. موزه کتابخانه اختصاصی نیاوران

کتابخانه اختصاصی نیاوران حدود سال ۱۳۵۵ در بخش شمال شرقی مجموعه نیاوران ساخته شد. این ساختمان با ۲ طبقه و ۱ زیرزمین و زیربنای تقریبی ۷۷۰ متر مربع برای استفاده شخصی فرح پهلوی بنا شده بود. طراحی ساختمان کتابخانه را مهندس عبدالعزیز فرمانفرماییان انجام داد و دکوراسیون داخلی به چارلز سویگنی (Charles Sevigny) سپرده شد؛ او با تلفیق الگوهای ایرانی و عناصر مدرن مثل شیشه، آینه و برنز، فضایی خاص و شبیه موزه‌ خلق کرد.

مهم‌ترین بخش تزیینی کتابخانه نیاوران، سازه حجمی بزرگی است که از ۴٬۳۵۶ استوانه شفاف ساخته شده و با انعکاس نور ۱۲۰ لامپ فلورسنت، روشنایی سقف را تامین می‌کند. آثار هنری متعددی از هنرمندانی مثل پرویز تناولی، مسعود عربشاهی، بهمن محصص، محمد مدبر، سزار بالداچینی و آرمان در این فضا قرار دارند.

در کتابخانه نیاوران حدود ۲۳ هزار جلد کتاب وجود دارند که بخش مهمی از آن‌ها درباره تاریخ ایران، ادبیات فرانسه و هنر نقاشی است. چاپ‌های اول سفرنامه‌های مشهور، مجموعه‌های نفیس دانشگاه تهران و آثار نویسندگان فرانسوی قرن‌های ۱۸ و ۱۹ در این مکان نگهداری می‌شوند. مجموعه‌ای بزرگ از کتاب‌های اهدایی شخصیت‌های مشهور مثل پروین اعتصامی، جان اف کندی (John F. Kennedy)، جواهر لعل نهرو (Jawaharlal Nehru) و رومن گیرشمن (Roman Ghirshman)‌ نیز ارزش فرهنگی کتابخانه نیاوران را افزایش داده است.

بخش دیگری از مجموعه کتابخانه نیاوران شامل نسخ خطی از کاتبان برجسته‌ای چون میرعلی هروی و احمد نیریزی و همچنین کلکسیونی از ۳۵۰ تابلوی نقاشی از هنرمندان ایرانی و خارجی مانند بهمن محصص، منصوره حسینی، محمود فرشچیان، سالوادور دالی (Salvador Domingo Felipe Jacinto Dali)، خوان میرو (Joan Miro) و اندی وارهول (Andy Warhol) می‌شود. برخی کتاب‌ها نیز با جعبه‌های چرمی، چوبی یا فلزی مانند اثر هنری ارزشمند در این کتابخانه به چشم می‌آیند.

قدیمی‌ترین کتاب غیرفارسی موجود در کاخ نیاوران مربوط به سال ۱۶۰۹ میلادی و قدیمی‌ترین کتاب فارسی دیوان حافظ چاپ ۱۸۷۳ لایپزیک (Leipzig) است. پس از انقلاب، کتابخانه نیاوران در سال ۱۳۸۱ به‌طور کامل ساماندهی، فهرست‌نویسی و طبقه‌بندی شد و در سال ۱۳۸۳ به‌عنوان موزه برای بازدید عموم گشایش یافت.

۲. موزه کوشک احمدشاهی

کوشک احمدشاهی در اواخر دوره قاجار در دل باغ نیاوران ساخته شد و نقش اقامتگاه ییلاقی احمدشاه را داشت. این بنای ۲ طبقه حدود ۸۰۰ متر مربع مساحت دارد و با سقف شیروانی ساخته شده است. تمام نمای بیرونی کوشک احمدشاهی با آجرهای منقوش قالبی به رنگ نخودی تزیین شده است که مهم‌ترین ویژگی ظاهری این بنا به شمار می‌آید. در دوره پهلوی اول، این عمارت برای اقامت محمدرضا پهلوی و ملکه فوزیه سامان یافت و مدتی هم به‌عنوان دفتر کار استفاده شد. در دوره پهلوی دوم نیز مرمت و تغییرات گسترده‌ای در مبلمان و تزیینات داخلی کوشک احمدشاهی صورت گرفت تا محل اقامت رضا پهلوی باشد.

فضای داخلی کوشک احمدشاهی در طبقه همکف شامل ۱ سرسرا با حوض مرمری در مرکز و اتاق‌ها و راهروهایی در اطراف آن است. طبقه دوم، سالن مرکزی و ایوانی ۴ طرفه دارد که با ستون‌های آجری و گچی بنا شده است. این طبقه به‌دلیل وجود مسیرهای باریک قابل‌بازدید نیست. بعد از انقلاب، بخش‌هایی از کوشک احمدشاهی تغییر کاربری یافت و به محل برگزاری نمایشگاه‌های دوره‌ای اختصاص داده شد. این بنا از سال ۱۳۷۹ با رعایت اصول موزه‌آرایی برای بازدید عموم گشایش یافت و پس از تعمیرات تاسیساتی در سال ۱۳۸۴، دوباره بازگشایی شد. کوشک احمدشاهی امروزه یکی از بخش‌های دیدنی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران به شمار می‌رود که تاریخ تحولات چند دوره حکمرانی را در دل خود نگاه داشته ‌است.

۳. کاخ موزه صاحبقرانیه

ناصرالدین شاه در سال ۱۲۶۷ هجری قمری، ساخت عمارت صاحبقرانیه را در باغ نیاوران آغاز کرد. نام این بنا به‌دلیل گذشت ۱ قرن سلطنتی، صاحبقرانیه انتخاب شد. ابعاد این عمارت در دوره مظفرالدین شاه و احمدشاه کوچک‌تر شد و پس از سقوط قاجار مدتی متروک ماند. در سال ۱۳۱۸، رضاخان با هدف آماده‌سازی کاخ برای برگزاری مراسم ازدواج محمدرضا پهلوی و فوزیه، آن را بازسازی کرد. در بازسازی کاخ صاحبقرانیه، دیوارها و عمارت‌های اطراف تخریب شدند، مبلمان و فرش‌های گران‌بها از کاخ گلستان به این مکان انتقال یافتند و تزیینات داخلی با سفارش‌های اروپایی نوسازی شدند؛ هرچند در نهایت مراسم عروسی در این کاخ برگزار نشد.

کاخ صاحبقرانیه ۲ طبقه دارد. طبقه بالا از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷، دفتر کار محمدرضا پهلوی بود و فضاهایی مانند تالار آینه، اتاق مذاکرات خصوصی و نظامی، اتاق انتظار سفرا و استراحتگاه نیمروزی را در بر می‌گرفت. طبقه زیرین یا حوض‌‎خانه که با تالار حوض‌‎خانه، کرسی‌خانه و چای‌خانه شناخته می‌شود، مجموعه‌ای از آثار هنری، گچ‌بری‌های فاخر، ارسی‌های زیبا و تزیینات سنتی ایرانی را در خود دارد. این بخش پس از تالار جهان‌نما، زیباترین قسمت کاخ به شمار می‌آید.

پس از انقلاب، مجموعه کاخ صاحبقرانیه به‌طور کامل مرمت و استحکام‌بخشی شد. گچ‌بری‌ها، آینه‌کاری‌ها، ارسی‌ها و فرش‌های نفیس توسط استادکاران مرمت شدند و اسناد تاریخی قاجار و پهلوی به شیوه موزه‌آرایی در چند اتاق به نمایش درآمدند. کاخ صاحبقرانیه از سال ۱۳۷۷ به‌عنوان موزه برای بازدید عموم افتتاح شد. در تالارهای این کاخ، تابلوهای قاجاری، فرمان مشروطیت، آثار هنرمندان ایرانی، سلاح‌های دوره زند و قاجار، فرش‌های تبریز و کرمان، ظروف کارخانه‌های میسن آلمان و سور فرانسه و نیز مجموعه‌ای از هدایا و مدال‌های دربار پهلوی دیده می‌شوند.

حوض‌‎خانه با گچ‌بری‌های نفیس، سقف‌های چوبی منقوش متعلق به قرن دوازدهم هجری، آثار لاکی و خوش‌نویسی، تابلوی «حوض‌‎خانه صاحبقرانیه» اثر کمال‌الملک و روایت‌هایی مانند مجلس شیخ صنعان، جلوه‌ای خاص دارد. ظرف‌های شیشه‌ای و کریستال اروپایی و ایرانی در چای‌خانه نگهداری می‌شوند. این کاخ‌موزه اکنون به‌منظور انجام مطالعات آسیب‌شناسی و عملیات مقاوم‌سازی تعطیل است و منتظر مرحله بعدی مرمت قرار دارد.

۴. باغ موزه کتیبه‌ها

باغ موزه کتیبه‌ها در بخش شرقی مجموعه نیاوران تهران قرار دارد و از سال ۱۳۸۷ به‌عنوان نمایشگاه دائمی میراث مکتوب فعالیت می‌کند. در این محوطه، ۴۳ مولاژ از کتیبه‌های صخره‌ای دوره‌های مختلف تاریخ ایران دیده می‌شوند؛ از مادها، اورارتورها و آشوری‌ها گرفته تا هخامنشیان، پارت‌ها و ساسانیان.

کتیبه‌ها به خط‌ها و زبان‌های گوناگون مثل اوراتی، آرامی، اکدی، عیلامی، پارسی باستان و پهلوی شکسته نمایش داده می‌شوند و نمونه‌هایی از نقش‌برجسته‌های مشهور مانند شاپور و اردشیر در نقش رستم و نقش رجب در میان آن‌ها به چشم می‌خورند. بخش‌هایی از این مجموعه به کتیبه‌های بسیار کهن با نقش‌های آیینی و خط‌های اولیه مربوط می‌شوند که قدمتشان به ۲٬۳۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد. این باغ موزه برای آشنایی بازدیدکنندگان با روند شکل‌گیری خط و تاریخ ایران ایجاد شده است و تاریخ چند دوره مهم تمدنی را در فضایی جمع‌وجور روایت می‌کند.

۵. موزه خودروهای اختصاصی

موزه خودروهای اختصاصی نیاوران در سال ۱۳۹۱ برای ساماندهی، حفاظت بهتر و نمایش عمومی خودروهای خاندان پهلوی ایجاد شد. کاربری ساختمان فعلی، پیش‌تر گاراژ بود و اکنون در فضایی حدود ۲۰۰ متر مربع، خودروها، موتورهای کودکانه و چند ماکت نگهداری می‌شوند. این مجموعه موزه تخصصی خودرو نیست و هدف از راه‌اندازی آن، بیشتر روایت تاریخی و معرفی اولیه این وسایل است. در میان آثار موزه خودروهای نیاوران، رولزرویس فانتوم‌های ۱۹۶۶ و ۱۹۷۷ و چند موتور هوندا و مدل‌های کوچک مربوط به فرزندان پهلوی دیده می‌شوند. این موزه، بخشی کوچک اما جذاب برای بازدیدکنندگان است.

۶. موزه جهان نما

موزه جهان‌نما که در بخش غربی کاخ صاحبقرانیه قرار دارد، در دهه ۵۰ شمسی برای نمایش آثار اهدایی یا خریداری‌شده خاندان پهلوی دوم آماده شد. این موزه، ۴ سالن در طبقه همکف و ۱ سالن در زیرزمین دارد و نامش را از تالار قدیمی و آینه‌کاری‌شده کاخ گرفته است.

در موزه جهان‌نما، مجموعه‌ای متنوع از فرهنگ‌ها و دوره‌های تاریخی کنار هم دیده می‌شوند؛ از آثار مصر باستان و سفالینه‌های فرهنگ آند گرفته تا سردیس‌های بودا از سده دوم میلادی. در کنار این آثار جهانی، نمونه‌هایی ارزشمند از سفال و اشیای باستانی ایران متعلق به هزاره دوم پیش از میلاد نیز نگهداری می‌شوند.

بخش دیگر موزه جهان‌نما به آثار هنری مدرن اختصاص دارد؛ جایی که آثار هنرمندان برجسته ایرانی مانند پرویز تناولی و سهراب سپهری در کنار آثار هنرمندان مطرح جهان مانند پیکاسو و دالی قرار گرفته‌اند. این ترکیب، نمایی کوچک اما گسترده از مسیر تحول هنر و احساس انسانی را نشان می‌دهد. موزه جهان‌نما پس از انقلاب در سال ۱۳۷۶ دوباره بازگشایی شد و اکنون برای علاقه‌مندان فرهنگ و هنر قابل‌بازدید است.

امکانات کاخ موزه نیاوران تهران

مجموعه فرهنگی نیاوران علاوه‌بر بخش‌های اصلی کاخ و موزه، امکانات جانبی متنوعی دارد که بازدید را برای علاقه‌مندان راحت‌تر و جذاب‌تر می‌کند. این امکانات شامل موارد زیر هستند:

• فروشگاه محصولات فرهنگی: عرضه صنایع‌دستی، سنگ‌های قیمتی، کتاب و لوح فشرده و دست‌بافته‌های ایرانی
• کافه مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران: محل استراحت و سرو خوراکی و نوشیدنی
• زمین تنیس: پذیرش علاقه‌مندان به تنیس با مربیان مجرب در تمام فصل‌ها
• سالن کنفرانس و گالری هنر: سالن مجهز به سیستم صوتی و تصویری با استاندارد جهانی و دکوراسیون الهام‌گرفته از سایر بناها
• نمازخانه: واقع در ضلع شمال غربی مجموعه کاخ موزه
• سرویس بهداشتی: شامل ۴ واحد در نقاط مختلف مجموعه برای رفاه بازدیدکنندگان

اطلاعات بازدید از کاخ موزه نیاوران تهران

• ساعت بازدید (سال ۱۴۰۴): ساعت بازدید از کاخ موزه نیاوران به‌جز ایام نوروز و لیالی قدر، در نیمه اول سال، همه‌روزه از ساعت ۹ تا ۱۸ (فروش بلیط و ورود به مجموعه تا ساعت ۱۶) و نیمه دوم سال، همه‌روزه از ساعت ۹ تا ۱۷ (فروش بلیط و ورود به مجموعه تا ساعت ۱۵:۱۵)
• هزینه بازدید (سال ۱۴۰۴): ۳۰ هزار تومان برای ایرانی‌ها و ۲۵۰ هزار تومان برای گردشگران خارجی.

هزینه بازدید از سایر بخش‌های مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران در جدول زیر آورده شده است.

نکات بازدید از کاخ موزه نیاوران تهران

۱. کاخ موزه نیاوران در تاریخ‌های زیر تعطیل است:

• ۱۳ فروردین: روز طبیعت
• ۱۴ خرداد: رحلت امام خمینی (ره)
• ۲۱ رمضان: شهادت حضرت علی (ع)
• ۹ محرم: تاسوعای حسینی
• ۱۰ محرم: عاشورای حسینی
• ۲۸ صفر: رحلت حضرت رسول اکرم (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع)
• ۲۵ شوال: شهادت امام جعفرصادق (ع)

۲. بازدید از هر موزه در مجموعه نیاوران به‌طور متوسط بین ۳۰ تا ۴۵ دقیقه زمان نیاز دارد.

۳. برای رزرو بازدیدهای گروهی مانند گروه‌های دانش‌آموزی یا دانشجویی، باید هماهنگی‌های لازم با روابط‌عمومی مجموعه به شماره ۲۲۲۸۲۰۲۰ انجام شود.

۴. کاخ صاحبقرانیه و حوض‌‎خانه به‌دلیل انجام مطالعات آسیب‌شناسی و عملیات مقاوم‌سازی تا اطلاع ثانوی تعطیل هستند.

دیدنی های اطراف کاخ موزه نیاوران تهران

۱. پارک نیاوران

• آدرس: تهران، میدان باهنر، انتهای خیابان پاسداران (مشاهده روی نقشه)
• فاصله از کاخ نیاوران: ۱٫۲ کیلومتر (۱۱ دقیقه پیاده‌روی)

پارک نیاوران در شمال تهران، دقیقا در جنوب مجموعه نیاوران واقع شده است. این پارک با مساحت تقریبی ۶۲ هزار متر مربع با طراحی انگلیسی در اوایل دهه ۱۳۴۰ به دستور محمدرضا پهلوی ساخته شد و از حدود سال‌های ۱۳۴۸ تا ۱۳۴۹ به روی عموم گشایش یافت. فضای پارک نیاوران از پله‌ها و طبقات مختلف تشکیل شده است؛ این ساختار چندسطحی از ویژگی‌های خاص این پارک محسوب می‌شود. مسیرهای پلکانی، آب‌نماها، حوض‌ها و برکه‌ها، استخرها و فضای سبز با ترکیبی از چمن، گل‌کاری و درختان بلند، فضایی سرزنده و چشم‌نواز در پارک نیاوران خلق کرده‌اند.

پارک نیاوران با مجموعه‌ای از فضاهای تفریحی و فرهنگی به یکی از محبوب‌ترین تفرجگاه‌های شمال تهران تبدیل شده است. محوطه این پارک شامل زمین‌های بازی و ورزش، مسیرهای پیاده‌روی میان‌درختی، فضاهای باز برای پیک‌نیک، زمین اسکیت و چند آب‌نمای بزرگ می‌شود. کتابخانه و مرکز فرهنگی کودک نیز از بخش‌های فعال این پارک محسوب می‌شوند. نزدیکی پارک نیاوران به مجموعه تاریخی نیاوران، ترکیبی از استراحت در طبیعت و بازدید فرهنگی را فراهم می‌کند؛ این ویژگی، پارک نیاوران را به انتخابی مناسب برای خانواده‌ها و گردشگران تبدیل کرده است.

۲. فرهنگسرای نیاوران

• آدرس: تهران، میدان باهنر، خیابان پاسداران، مقابل پارک نیاوران (مشاهده روی نقشه)
• فاصله از کاخ نیاوران: ۱٫۳ کیلومتر (۱۳ دقیقه پیاده‌روی)

فرهنگسرای نیاوران (Niavaran Cultural Center) در شمال ‌شرق تهران و نزدیک مجموعه کاخ نیاوران واقع شده است و جزو محوطه کاخ نیست. این فرهنگسرا در دهه ۱۳۵۰ با طراحی کامران دیبا ساخته شد و معماری آن تلفیقی از سبک مدرن و معماری سنتی ایرانی است. فرهنگسرای نیاوران با فضاهای باز، نورگیری طبیعی و طراحی کاربردی، امکان برگزاری برنامه‌های متنوع فرهنگی، هنری و آموزشی را فراهم می‌کند و به‌عنوان اولین فرهنگسرای ایران شناخته می‌شود.

فرهنگسرای نیاوران دارای تالارهای نمایش، سالن کنسرت، گالری آثار هنری، فضاهای آموزشی و کارگاه‌های هنری است؛ ازاین‌رو، بازدیدکنندگان می‌توانند در آن از نمایشگاه‌ها، اجراهای موسیقی و تئاتر و فعالیت‌های فرهنگی بهره‌مند شوند. نزدیکی به پارک نیاوران و مسیر دسترسی مناسب، فرهنگسرای نیاوران را به مکانی جذاب برای خانواده‌ها و علاقه‌مندان به هنر و فرهنگ تبدیل کرده است.

۳. بازار تجریش

• آدرس: تهران، میدان تجریش، خیابان شهید جعفری، ضلع جنوبی میدان دربند (مشاهده روی نقشه)
• فاصله از کاخ نیاوران: ۶٫۸ کیلومتر (۳۵ دقیقه با خودرو)

بازار تجریش یکی از قدیمی‌ترین و پرجنب‌وجوش‌ترین بازارهای تهران است که با معماری سنتی و فضاهای سرپوشیده خود، تجربه‌ای اصیل از خرید و گشت‌وگذار ارائه می‌دهد. این بازار علاوه‌بر فروشگاه‌های متنوع، شامل غرفه‌های صنایع‌دستی، عطر و ادویه‌های محلی و غذاهای سنتی است و محیطی پویا برای گردشگران و اهالی شهر فراهم می‌کند.

بازار تجریش نزدیک میدان قدیمی تجریش و امام‌زاده صالح قرار دارد و از دسترسی آسان به مترو و مسیرهای شهری برخوردار است. این بازار در طول سال میزبان مراسم و جشن‌های سنتی است و علاوه‌بر خرید، فرصتی برای آشنایی با فرهنگ و زندگی روزمره مردم تهران فراهم می‌کند.

۴. موزه حیات وحش و طبیعت ایران

• آدرس: تهران، ابتدای محدوده دارآباد، خیابان آجودانیه، خیابان موزه (مشاهده روی نقشه)
• فاصله از کاخ نیاوران: ۴٫۶ کیلومتر (۱۶ دقیقه با خودرو)

موزه آثار طبیعی و حیات وحش ایران (Iran Museum Of Natural History And Wildlife) که در محدوده دارآباد و خیابان آجودانیه تهران واقع شده است، در سال ۱۳۷۲ توسط شهرداری تهران افتتاح شد. این موزه با هدف آشنایی شهروندان با میراث طبیعی و حفاظت از محیط‌زیست ساخته شده است. موزه آثار طبیعی و حیات وحش ایران در ساختمانی ۲ طبقه با زیربنای ۲٬۵۰۰ متر مربع از بخش‌های متعددی شامل آبزیان، پرندگان، پستانداران، خزندگان، زمین‌شناسی و سالن پروانه‌ها تشکیل شده است و نمونه‌های زنده و تاکسیدرمی‌شده را به نمایش می‌گذارد.

در موزه آثار طبیعی و حیات وحش ایران، برنامه‌های آموزشی و فرهنگی متنوعی برگزار می‌شوند. این برنامه‌ها شامل کلاس‌های آشنایی با محیط‌زیست برای کودکان و نوجوانان، جشنواره کودک و طبیعت، تورهای طبیعت‌گردی آموزشی و انتشار کتاب‌های علمی است. کتابخانه تخصصی با بیش از ۱۵ هزار جلد کتاب، کلینیک دام‌پزشکی و نمایش نمونه‌های کمیاب و در حال انقراض مانند یوزپلنگ آسیایی و گورخر ایرانی، از دیگر ویژگی‌های برجسته این موزه است.