باستانشناسان در استپهای قزاقستان موفق شدهاند شهری بزرگ از عصر برنز را شناسایی کنند؛ شهری که بهگفته پژوهشگران، حدود ۳۶۰۰ سال پیش در اوج شکوفایی خود یکی از مراکز مهم اولیه در این ناحیه بوده است.
شهر قدیمی تازه کشف شده که سمیارکا (Semiyarka) نام گرفته، حدود ۱۴۰ هکتار وسعت داشته؛ یعنی بیش از چهار برابر بزرگتر از دیگر سکونتگاههای همزمان در منطقه. بر اساس یافتهها، سمیارکا که قدمتش به حدود ۱۶۰۰ پیش از میلاد میرسد، نخستین محوطه شناختهشده در این ناحیه است که بخش قابل توجهی از آن به فلزکاری و تولید برنز قلعدار اختصاص داشته. نتایج این پژوهش سهشنبه ۱۸ نوامبر (۲۷ آبان) در مجله آنتیکیتی (Antiquity) منتشر شد.
میلیانا رادیوویچ (Miljana Radivojević)، پژوهشگر دانشگاه کالج لندن و نویسنده اصلی مقاله، در بیانیهای اعلام کرد:
سمیارکا نگاه ما به جوامع استپی را دگرگون میکند. این محوطه نشان میدهد که حتی جوامع کوچنشین نیز توان ایجاد و حفظ سکونتگاههای دائمی و منسجم را داشتهاند؛ سکونتگاههایی که بر تولید گسترده فلز متمرکز بودهاند.
سمیارکا روی صخرهای مشرف به رود ایرتیش در شمالشرقی قزاقستان قرار دارد و چشماندازی به شبکهای از درههای پیشرو دارد؛ ویژگیای که باعث شده پژوهشگران از آن با عنوان «شهر هفت دره» یاد کنند. موقعیت ممتاز این شهر حاکی از آن است که احتمالاً کنترل رفتوآمد در امتداد رودخانه را برعهده داشته است.
بررسی پهپادی و کاوشهای میدانی در این محوطه، دو ردیف خاکریز زاویهدار را آشکار کرد که به بخشهای کوچکتری تقسیم میشدند. دیوارهای خشتی که در بخش داخلی این خاکریزها قرار داشتند، احتمالاً مرز خانهها یا واحدهای مسکونی را مشخص میکردند. در میان سازهها، بنایی بزرگتر دیده میشد که حدود دو برابر دیگر بناها بود و شاید کارکرد آیینی یا حکومتی داشته است.
در جنوبشرقی یکی از ردیفها، منطقهای پر از ابزارهای فلزی و سنگ معدن شناسایی شد که نشاندهنده فعالیتهای گسترده فلزکاری است. این بخش احتمالاً یکی از نخستین نمونههای تولید نیمهصنعتی مس و برنز قلعدار به شمار میرود؛ فلزاتی که به گفته رادیوویچ «پایههای اقتصاد عصر برنز در اوراسیا را شکل میدادند و تاکنون کمتر در شواهد باستانشناسی دیده شدهاند.»
به نظر میرسد سنگ معدن مورد استفاده در این شهر از ذخایر نزدیک رشتهکوه آلتای—در مرزهای قزاقستان، روسیه، مغولستان و چین استخراج میشده است. موقعیت راهبردی سمیارکا در نزدیکی معادن و رودخانه این احتمال را ایجاد میکند که این شهر، یکی از مراکز مهم دادوستد و توزیع کالا در منطقه بوده است.
دیدگاه شما چیست؟