روزشمار؛ ۳۰ مرداد ماه ۱۴۰۴

پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۴۰۴ (برابر با ۲۱ آگوست در تقویم میلادی)، مصادف با ۹ رویداد است: روز وقف، روز بزرگداشت علامه مجلسی، روز جهانی یادبود و ادای احترام به قربانیان تروریسم، روز برگر، روز شاعر، روز گل نرگس، روز سالمندان، روز پیشگیری و آگاهی‌بخشی در مورد فنتانیل و روز اسپومونی. در ادامه به بررسی این مناسبت‌ها خواهیم پرداخت.

رویدادهای ۳۰ مرداد ۱۴۰۴:

• روز وقف
• روز بزرگداشت علامه مجلسی
• روز جهانی یادبود و ادای احترام به قربانیان تروریسم
• روز برگر
• روز شاعر
• روز گل نرگس
• روز سالمندان
• روز پیشگیری و آگاهی‌ بخشی در مورد فنتانیل
• روز اسپومونی

روز وقف

روز وقف در تقویم رسمی ایران، در تاریخ ۳۰ مرداد (۱۶ ربیع‌الاول) به ثبت رسیده است. این روز برای پاسداشت سنتی نام‌گذاری شده که در آن افراد اموال خود را برای امور خیریه‌ مثل آموزش، بهداشت یا توسعه خانواده وقف می‌کردند. در این مناسبت، مراسمی همچون معرفی موقوفات تاریخی، برگزاری جشنواره‌هایی با محور وقف و معرفی نیکوکاران وقف‌کننده رایج است. هفته وقف نیز در نزدیکی همین روز برگزار می‌شود.

قدمت وقف در ایران به قرن‌های پیش بازمی‌گردد؛ در دوران سامانیان تشکیلات اداری وقف گسترده بود، در دوره صفوی نیز به‌واسطه این اقدامات، موقوفات عظیمی مانند بازار تهران ساخته شدند. روز وقف به‌نوعی پاسداشت میراث خیریه و توجه به نقش وقف در پایداری اقتصادی و اجتماعی جامعه است.

روز بزرگداشت علامه مجلسی

روز بزرگداشت علامه محمدباقر مجلسی هرساله در ۳۰ مرداد گرامی داشته می‌شود. علامه مجلسی، ملقب به مجلسی دوم (۱۰۳۷–۱۱۱۰ ق / ۱۶۲۸–۱۶۹۹ م)، فقیه و محدث برجسته شیعه و مولف کتاب ارزشمند بحارالانوار بود. هدف روز بزرگداشت علامه مجلسی، پاسداشت تلاش‌های علامه مجلسی برای احیای جایگاه حدیث در ساختار معرفتی تشیع، نگارش آثار دینی به زبان فارسی برای فهم عمومی و نفوذ علمی‌ او است. در این روز همایش‌های علمی متعددی با هدف معرفی اندیشه‌های این فقیه برجسته برگزار می‌شود.

در روز بزرگداشت علامه مجلسی برخی موسسه‌های علمی، فرهنگی و دینی در سراسر ایران برنامه‌هایی مانند همایش‌ها، نشست‌های علمی، مسابقات مقاله‌نویسی و نمایشگاه‌های کتاب برگزار می‌شود تا ابعاد علمی و فرهنگی شخصیت علامه مجلسی مورد توجه قرار گیرد؛ علاوه‌بر این در شهر زادگاه وی یعنی اصفهان نیز برنامه‌هایی برای بازدید از بقعه و آرامگاه علامه مجلسی و سخنرانی‌هایی پیرامون این شخصیت برگزار می‌شود.

روز جهانی یادبود و ادای احترام به قربانیان تروریسم

روز جهانی یادبود و ادای احترام به قربانیان تروریسم (International Day Of Remembrance And Tribute To The Victims Of Terrorism) هر سال در تاریخ ۳۰ مرداد (۲۱ آگوست) در سطح جهانی گرامی داشته می‌شود. این روز بر اساس قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۱۷ میلادی پایه‌گذاری شد؛ قطعنامه‌ای که رنج قربانیان و بازماندگان تروریسم و نیازهای آنان را در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخت.

یکی از اهداف روز جهانی یادبود قربانیان تروریسم، رساندن پیام «قربانیان فراموش نمی‌شوند» و ترویج رویکردی مبتنی بر حقوق بشر و حمایت بلندمدت از بازماندگان است. این حمایت بلندمدت علاوه‌بر پوشش خبری لحظه‌ای حملات، روی نیازهای پزشکی، روانی، حقوقی و معیشتی کسانی تمرکز دارد که آسیب دیده‌اند.

نهادهای سازمان ملل از‌جمله دفتر مقابله با تروریسم (UNOCT/UNCCT) و پورتال حمایت از قربانیان سازمان ملل، برنامه‌های متعددی برای قربانیان دارند که از میان آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• انتشار بیانیه رسمی در دفاع از گروه آسیب‌دیده
• برگزاری نشست‌های یادبود، مراسم محلی و برپایی نمایشگاه عکس
• برگزاری کارگاه‌های حمایت روانی-اجتماعی و کمپین‌های آموزشی
• آموزش شیوه‌های قانونی حمایت از قربانیان
• راهنمایی‌ برای خدمات پزشکی و روان‌شناختی
• ظرفیت‌سازی قضایی و اداری در کشورها
• تاکید بر ورود دیدگاه قربانیان در برنامه‌های پیشگیری از افراط‌گرایی و آموزش‌های رسمی

در روز جهانی یادبود قربانیان تروریسم می‌توانید در کنار خانواده‌های آسیب‌دیده، در گردهمایی بازماندگان برای روایت تجربه، ۱ دقیقه سکوت و نمایشگاه‌های عکس یا اسناد شرکت کنید. در این روز، مدارس، دانشگاه‌ها و کمپین‌های مجازی نیز برنامه‌هایی برای شنیده شدن صدای قربانیان اجرا می‌کنند و به جمع‌آوری روایت‌های آن‌ها می‌پردازند.

در روز جهانی یادبود قربانیان تروریسم همچنین پارلمان‌ها و نهادهای قضایی برای بررسی و تصویب سیاست‌های پارلمانی و بین‌المللی دراین خصوص، اقدام به برگزاری نشست‌ها و رویدادهای مختلف می‌کنند.

روز برگر

روز ملی برگر هر سال در ۳۰ مرداد (۲۱ آگوست ۲۰۲۵) جشن گرفته می‌شود و نقطه اوج مناسبت ماه برگر (National Burger Month) در آمریکا به‌ شمار می‌آید. این روز فرصتی برای لذت بردن از محبوب‌ترین غذای ساندویچی آمریکا در جشنواره‌های رستورانی و تخفیف‌های مخصوص است. روایت‌های مختلفی درباره نخستین سازنده این غذا وجود دارد؛ برخی آن را به آشپزهای آلمانی نسبت می‌دهند و برخی افرادی مانند چارلی ناگرین (Charlie Nagreen) از ویسکانسین (Wisconsin) یا لوئیس لاسن (Louis Lassen) را پیشگام می‌دانند. در هر حال، برگر در نمایشگاه جهانی سنت لوئیس در سال ۱۹۰۴ میلادی شهرتی ملی پیدا کرد و به‌سرعت به بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ غذایی آمریکا بدل شد.

چارلی ناگرین که با عنوان «پسر همبرگر» نیز شناخته می‌شود، در سال ۱۸۹۵ میلادی و در سن ۱۵ سالگی، در نمایشگاه شهرستانی اوتاکا در ایالت ویسکانسین آمریکا غرفه‌ای داشت و کوفته (Meatball) ‌می‌فروخت.

طبق داستان‌های رایج، ناگرین متوجه شد که بازدیدکنندگان نمایشگاه برای خوردن کوفته توقف می‌کنند و این باعث کاهش فروش غرفه‌های نمایشگاه‌ می‌شود. او برای حل این مشکل، کوفته‌ها را پهن کرد و بین ۲ تکه نان قرار داد. چارلی ناگرین این غذا را به شکل غذای قابل‌حمل فروخت تا مردم بتوانند هنگام قدم ‌زدن در نمایشگاه، غذای خود را بخورند. او نام این غذا را همبرگر گذاشت. این داستان همچنان در فرهنگ محلی ویسکانسین محبوب است و حتی در شهر اوتاکا هر سال رویداد روز همبرگر با یاد چارلی ناگرین برگزار می‌شود.

در روز همبرگر، رستوران‌های بزرگ و کوچک سراسر کشور با تخفیف‌ها و پیشنهادهای ویژه مشتریان را شگفت‌زده می‌کنند؛ برای نمونه، رستوران وندی (Wendy’s) همبرگر کوچک را تنها با یک سنت عرضه می‌کند و برگر کینگ (Burger King) با هر خرید، همبرگر رایگانی به مشتریان خود می‌دهد و برندهایی مانند شیک شک (Shake Shack) منوهای ویژه‌ای ارائه می‌کنند.

در روز ملی برگر، برخی شهرها جشنواره‌های خیابانی، مسابقات خوردن برگر یا گردهمایی‌های خانوادگی با گریل‌کردن در فضای باز برگزار می‌کنند؛ این روز به‌نوعی آغاز غیررسمی فصل تابستان و پخت‌وپز در فضای باز نیز محسوب می‌شود. بسیاری برگرهای گیاهی، ادویه‌های تازه یا ترکیب‌های خلاقانه را امتحان می‌کنند و رنگ تازه‌ای به سنت روز برگر می‌دهند.

برگر در فرهنگ آمریکایی تنها وعده‌ای غذایی نیست؛ بلکه نمادی از سبک زندگی راحت، دورهمی‌های خانوادگی و لذت‌های ساده روزمره است. مردم آمریکا سالانه میلیاردها برگر مصرف می‌کنند و روز برگر فرصتی برای بازتاب این علاقه گسترده است. روز ملی برگر با حال‌وهوای سرگرم‌کننده و خوشمزه، برای عاشقان فست‌فود و آشپزهای خلاق، به جشنی غیررسمی و پرهیجان تبدیل شده است.

روز شاعر

روز شاعر (Poet’s Day) در تقویم ملی آمریکا فرصتی برای ادای احترام به هنر دیرینه شعر است؛ هنری که تقریبا هریک از ما در یکی از دوره‌های زندگی‌، به‌ویژه در سال‌های جوانی، تجربه آن را داشته‌ایم؛ چه به اجبار تکالیف مدرسه، چه از سر احساسات پرشور.

روز شاعر بهانه‌ای برای لذت بردن از شعر است؛ در این روز هم می‌توانید آثار شاعران بزرگ را بخوانید، هم می‌توانید شعر بسرایید. شعر به‌عنوان یکی از جهان‌شمول‌ترین اشکال بیان احساسات انسانی، در فرهنگ‌ها و زبان‌های مختلف حضوری پررنگ دارد؛ همچنین توانسته است در قالب استعاره و تصویرسازی، مفاهیم عمیقی را فراتر از واژگان عادی منتقل کند.

تاریخچه شعر به هزاران سال قبل تعلق دارد و ردپای آن را می‌توان در حماسه سومری گیلگمش و سنت شفاهی داستان‌گویی در تمدن‌های گوناگون دنبال کرد. فیلسوف بزرگی چون ارسطو (Aristotle) در اثر مشهور خود، فن شعر، کوشیده است تعریفی دقیق از شعر ارائه دهد؛ هرچند که شعر، فراتر از قالب‌ها و دسته‌بندی‌ها است و در موسیقی، نمایش و حتی کمدی جایگاه ویژه‌ای دارد.

از میان نام‌آورترین شاعران جهان، ویلیام شکسپیر (William Shakespeare) جایگاهی استثنایی دارد؛ نویسنده‌ای که آثار الهام‌بخش او قرن‌ها موضوع آموزش و مطالعه ادبی بوده است. جالب آن‌که شهرت افسانه‌ای شکسپیر چند قرن پس از مرگش شکل گرفت.

روز شاعر در سال ۱۹۹۴ میلادی توسط ویلیام سیگارت (William Sieghart)، ناشر بریتانیایی و بنیان‌گذار جوایز فوروارد برای شعر (Forward Prizes For Poetry)، پایه‌گذاری شد. او بر این باور بود که میلیون‌ها شاعر بااستعداد در جهان سزاوار دیده شدن هستند و این افراد نباید از خواندن آثارشان در جمع هراس داشته باشند. در روز شاعر، علاقه‌مندان به شعر قلم به دست می‌گیرند و احساسات خود را در قالب کلمات بیان می‌کنند.

جشن گرفتن در روز شاعر تنها به نوشتن محدود نیست؛ بسیاری از کتابخانه‌ها، گروه‌های فرهنگی و حتی شبکه‌های اجتماعی با برگزاری جلسات شعرخوانی، برگزاری کارگاه‌ها، معرفی آثار شاعران برجسته‌ای چون مایا آنجلو (Maya Angelou)، رابرت فراست (Robert Frost) و جان کیتس (John Keats) و ایجاد فضاهایی برای گفت‌وگوی ادبی، به رونق روز شاعر کمک می‌کنند.

روز گل نرگس

روز نرگس (Daffodil Day) مناسبتی در تقویم آمریکا است که نماد امید و همبستگی در مبارزه با سرطان محسوب می‌شود؛ گلی که با معنای امید شناخته می‌شود و نماینده تلاش بی‌وقفه جوامع، گروه‌های داوطلب و پژوهشگران برای یافتن درمان سرطان است. روز گل نرگس یادآور کار بزرگ محققان، پزشکان و داوطلبانی است که با فروش نرگس، برگزاری کمپین‌های آگاهی‌بخشی و جمع‌آوری کمک‌های مردمی، چراغ امید را روشن نگه می‌دارند.

تاریخچه روز گل نرگس به دهه ۱۹۵۰ میلادی بازمی‌گردد؛ زمانی که انجمن‌های سرطان، نرگس را به‌عنوان اولین گلی که در بهار شکوفا می‌شود، به نمادی از امید بدل کردند. این تصویر به‌سرعت به نشان رسمی سازمان‌ها و گروه‌های داوطلب در سراسر جهان تبدیل شد. از آن زمان تاکنون، آگاهی جهانی نسبت به سرطان و شیوه‌های پیشگیری و تشخیص این بیماری افزایش یافته است؛ انجام معاینات شخصی منظم و پرهیز از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور مستقیم خورشید از‌جمله الگو‌های رفتاری هستند که در راستای انتقال آگاهی به مردم ترویج یافته‌اند.

روز گل نرگس، امروزه به یکی از مهم‌ترین روزهای جمع‌آوری کمک مالی برای انجمن‌های سرطان در سراسر جهان بدل شده است. کمک‌های مالی دریافتی صرف تحقیقات علمی، تامین منابع حمایتی برای بیماران، تشکیل گروه‌های پشتیبانی و آگاهی‌بخشی در این زمینه می‌شود. جالب اینکه در بسیاری کشورها، روز نرگس هم‌زمان با شکوفایی این گل‌های زیبا است تا پیوند میان طبیعت و امید بیش از پیش به چشم بیاید.

روز گل نرگس مناسبتی در تقویم ملی آمریکا است که به‌شیوه‌های مختلفی جشن گرفته می‌شود. در این روز برخی مردم به گروه‌های داوطلب می‌پیوندند و به برگزاری برنامه‌هایی با این موضوع می‌پردازند. یکی از رویدادهای جذاب روز ملی نرگس، رویداد «باغ امید» است که صدها شاخه نرگس در آن به نمایش گذاشته می‌شود. بسیاری افراد، این روز را با خرید ۱ شاخه نرگس و تقدیم آن به عزیزان یا برپایی مراسم یادبود برای بیماران و قربانیان سرطان گرامی می‌دارند. فعالیت‌های خلاقانه مثل ساخت نرگس کاغذی یا ایجاد ۱ نرگس مجازی برای اهدای کمک نیز در برخی ایالت‌های آمریکا محبوبیت دارد.

روز سالمندان

روز سالمندان (Senior Citizen Day) در تقویم ملی آمریکا مصادف با ۳۰ مرداد (۲۱ آگوست ۲۰۲۵) است. این روز فرصتی برای قدردانی از نسلی است که گنجینه‌ای از تجربه و خرد را با خود حمل می‌کند.

در گذشته، طول عمر به‌قدری کوتاه بود که بسیاری از افراد هرگز به سن پیری نمی‌رسیدند و جامعه زودتر از آنچه باید، بزرگان خود را از دست می‌داد؛ اما امروزه، پیشرفت‌های پزشکی و بهبود شرایط زندگی باعث شده است که سالمندان سال‌های بیشتری در کنار ما باشند و در سلامت و امنیت زندگی کنند. روز ملی سالمندان، جشن ماندگاری نگهبانان خرد است که همچنان با انرژی و تجربه‌شان زندگی ما را غنی می‌کنند.

در روز ملی سالمندان می‌توانید به‌عنوان داوطلب با سازمان‌های خیریه‌ای همکاری کنید که از سالمندانِ تنها حمایت و برای ملاقات با آن‌ها برنامه‌ریزی می‌کنند. اگر پدربزرگ، مادربزرگ یا سالمندی در خانواده دارید، این روز بهترین فرصت برای گفتن «دوستت دارم» ساده به آن‌ها یا شنیدن داستان‌هایشان است. حتی صرف چای در بعدازظهر یا تماشای فیلم هم می‌تواند لحظه‌ای پر از شادی برای آن‌ها ایجاد کند و اگر آن‌ها توان بیرون رفتن نداشته باشند، شما می‌توانید شادی را به خانه آن‌ها بیاورید.

تاریخچه روز سالمند به سال ۱۹۸۸ میلادی بازمی‌گردد؛ زمانی که رونالد ریگان (Ronald Reagan)، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، ۲۱ آگوست را به‌طور رسمی به‌عنوان روز جهانی سالمندان اعلام کرد. او در پیام خود تاکید کرد که باید قدردان تمام دستاوردهای سالمندان در طول زندگیشان باشیم و محیطی بسازیم که آن‌ها بتوانند فعالانه در جامعه حضور داشته باشند و احساس ارزشمندی کنند.

نگاهی به گذشته نشان می‌دهد که امید به زندگی در قرون وسطی، برای طبقات بالای جامعه فقط ۳۰ سال بود؛ اما امروزه در کشورهایی مانند موناکو این عدد به بیش از ۸۹ سال رسیده است. این یعنی نسل‌های پشت‌سر هم می‌توانند از تجربه‌های افراد سالمند بهره‌مند شوند؛ اگر فراموش نکنیم که دیدار یا یک گفت‌وگوی صمیمانه می‌تواند آن‌ها را دلگرم کند.

روز پیشگیری و آگاهی‌ بخشی در مورد فنتانیل

روز ملی پیشگیری و آگاهی از فنتانیل (National Fentanyl Prevention And Awareness Day) به بحران بزرگی می‌پردازد که هر سال جان هزاران نفر را می‌گیرد. فنتانیل، ماده‌ای فوق‌العاده خطرناک و اعتیادآور است که حتی کم‌ترین مقدار آن می‌تواند کشنده باشد. فنتانیل امروزه عامل اصلی مرگ جوانان ۱۸ تا ۴۵ سال در آمریکا محسوب می‌شود. این ماده می‌تواند از همان اولین مصرف وابستگی ایجاد کند و خطر مسمومیت کشنده آن، حتی در مقادیر کم وجود دارد.

روز ملی پیشگیری و آگاهی از فنتانیل با ابتکار گروه‌های مردمی مانند سازمان فیسینگ فنتانیل (Facing Fentanyl) شکل گرفت؛ نهادی غیرانتفاعی که به یاد قربانیان مسمومیت با فنتانیل تاسیس شد.

هدف روز ملی پیشگیری و آگاهی از فنتانیل، یادآوری خسارات سنگین این ماده به خانواده‌ها و جوامع و حمایت از بازماندگان این فاجعه است. این رویداد تنها ۱۰ روز پیش از روز جهانی آگاهی از اوردوز برگزار می‌شود و بر اهمیت شناخت تفاوت‌ها و شباهت‌های میان اوردوز و مسمومیت با فنتانیل تاکید دارد. در سال ۲۰۲۳ میلادی، کنگره آمریکا با تصویب قطعنامه‌ای رسمی، از این روز حمایت کرد؛ اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا (DEA) نیز آن را ترویج کرد.

روز ملی پیشگیری و آگاهی از فنتانیل بهترین فرصت برای آگاهی از واقعیت‌های تلخ فنتانیل است. آمارها نشان می‌دهد هر ۵ دقیقه ۱ نفر بر اثر فنتانیل جان می‌بازد؛ همچنین نرخ مرگ‌ومیر کودکان زیر ۱۴ سال به دلیل مسمومیت با این ماده، از هر گروه سنی دیگری سریع‌تر در حال افزایش است. خطر زمانی جدی‌تر می‌شود که بدانیم بسیاری از قرص‌های غیرقانونی فنتانیل دقیقا شبیه داروهای قانونی ساخته می‌شوند و مصرف‌کنندگان حتی از ماهیت واقعی آن بی‌خبر هستند.

روز ملی پیشگیری و آگاهی از فنتانیل فرصت مناسبی برای بازدید از موزه اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا در آرلینگتون، ویرجینیا است. این موزه که در سال ۱۹۹۹ میلادی افتتاح شد، با نمایشگاه‌های تعاملی خود، فرصتی برای یادگیری و آگاهی بیشتر فراهم می‌کند. بخش ویژه چهره‌های فنتانیل (Faces Of Fentanyl) در این موزه، یادبودی برای جان‌باختگان این بحران است.

روز اسپومونی

اسپومونی، بستنی لایه‌ای ایتالیایی با طعم‌های شگفت‌انگیز و ترکیبی از خامه، میوه و مغزها است. اگر عاشق طعم‌های خاص هستید، روز ملی اسپومونی (National Spumoni Day) بهترین بهانه است که ظرفی از این بستنی نوش جان کنید. برای چشیدن طعم اصیل این بستنی می‌توانید به بستنی‌فروشی‌ها یا رستوران‌های ایتالیایی محله بنسون‌هورست در بروکلین نیویورک بروید.

اگر فرد خلاقی هستید، می‌توانید در روز ملی اسپومونی با مواد ساده و آماده، اسپومونی خانگی درست کنید. این دسر معمولا از ۳ نوع بستنی یا ژلاتو، به‌شکل لایه‌لایه تهیه می‌شود؛ این لایه‌ها متشکل از خامه، گیلاس‌های شکری و پسته هستند. اما اگر می‌خواهید ماجراجویی کنید، می‌توانید به ناپل ایتالیا، جایی که اسپومونی متولد شد، سفر کنید و بهترین طعم آن را بچشید.

اسپومونی با طعم‌های شکلات، گیلاس و پسته و ترکیبی از میوه‌ها و مغزها، طعمی خاص و متفاوت ایجاد می‌کند. خاستگاه این دسر به ناپل در قرن نوزدهم بازمی‌گردد؛ حدود دهه ۱۸۷۰ میلادی نیز مهاجران ایتالیایی آن را به ایالات متحده آوردند. هنوز هم بهترین اسپومونی‌های آمریکا را می‌توان در محله‌های ایتالیایی‌نشین شهرهای بزرگ پیدا کرد.

اسپومونی از ژلاتوی قالب‌گرفته تشکیل شده است که معمولا ۳ لایه با رنگ‌های صورتی، سبز و قهوه‌ای دارد و بین آن‌ها میوه‌های شکری و مغزها قرار می‌گیرد. حتی گاهی خامه هم به آن اضافه می‌شود تا سبک و پف‌دارتر شود. نام اسپومونی درواقع شکل جمع کلمه ایتالیایی (Spumone) به معنای «کف» است. امروزه اسپومونی علاوه‌بر ایتالیا و آمریکا، در کشورهایی مثل آرژانتین محبوبیت زیادی پیدا کرده و روز ملی اسپومونی به افتخار جهانی شدن آن برگزار می‌شود.

اگر می‌خواهید برای اولین‌بار اسپومونی را امتحان کنید، بد نیست بدانید در فرهنگ اصیل ایتالیایی این دسر را در کاسه و با قاشق سرو نمی‌کنند؛ بلکه آن را به صورت برش‌هایی روی بشقاب قرار می‌دهند.