خانه یغمایی تخریب شد

تخریب خانه تاریخی یغمایی در محله حاجی‌شیخ سمنان؛ زنگ خطری برای بافت تاریخی شهر است.

یکی از کنشگران میراث فرهنگی در استان سمنان از تخریب خانه تاریخی یغمایی (ستوده انارکی) در محله تاریخی حاجی‌شیخ سمنان خبر داد؛ بنایی واجد ارزش که به گفته‌ی وی، بدون ثبت رسمی در فهرست آثار ملی و با مجوز صادرشده از سوی میراث فرهنگی، تخریب شده است. 

حسین ترحمی، از دوستداران میراث فرهنگی سمنان، در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته است:

این خانه، متعلق به آقای یغمایی – از مسئولان پیشین فرهنگ و هنر سمنان – بوده و در گذشته، مالکیت آن در اختیار آقای ستوده انارکی قرار داشته است. این بنا در محله حاجی‌شیخ، یکی از تاریخی‌ترین نقاط سمنان واقع بود؛ محله‌ای که نام خود را از حاجی‌شیخ، از مجتهدان و شخصیت‌های اثرگذار عصر ناصرالدین‌شاه، گرفته است.

به گفته‌ی ترحمی، خانه یغمایی به همراه بنای بادگیردار روبه‌روی آن در خردادماه امسال به‌عنوان «بناهای واجد ارزش» شناسایی شده بودند، اما با وجود این، مجوز تخریب برای آن صادر شد. او افزود:

وقتی چند ماه بعد از کنار آن عبور کردم، دیدم خانه کاملاً تخریب شده است. اهالی محل گفتند که یکی دو ماه قبل این اتفاق افتاده.

این فعال میراث فرهنگی با انتقاد از کوتاهی‌های اداره میراث فرهنگی سمنان اظهار کرد:

خانه در نزدیکی اداره میراث شهرستان قرار داشت، اما هیچ واکنشی نشان داده نشد. نه جلسات کارشناسی برگزار می‌شود و نه ارتباطی با پژوهشگران برقرار است. حتی وقتی وزیر میراث فرهنگی به سمنان آمد، از متخصصان میراث دعوتی به عمل نیامد.» 

ترحمی در ادامه تأکید کرد:

در یک‌سال گذشته چند خانه تاریخی دیگر در سمنان تخریب شده است. خانه یغمایی ازجمله بناهایی بود که قبلاً توسط کارشناسان شناسایی شده بود، اما باز هم از بین رفت. در حالی‌که مدیریت بافت تاریخی را باید در دل شهر مستقر کرد، آن را به نقطه‌ای دورتر منتقل کرده‌اند و این موضوع باعث گسست ارتباط با بدنه‌ی متخصص و شهروندی شده است.

او افزود:

در دو دهه‌ی اخیر، نیمی از بافت تاریخی سمنان نابود شده است و اگر روند فعلی ادامه یابد، نیم دیگر نیز از بین خواهد رفت. مجموعه‌هایی چون خانه صفوی و برج و حصار افشاری هم در معرض خطر قرار دارند. وزارت میراث باید فوراً تیمی میدانی برای ارزیابی شرایط اعزام کند.

ترحمی از دانشگاه سمنان نیز انتقاد کرد و گفت:

دانشگاه سمنان دارای رشته‌های مرمت، معماری، شهرسازی و گردشگری است. انتظار می‌رود در برابر این تخریب‌ها سکوت نکند و در تهیه و ارسال پرونده‌های ثبت آثار تاریخی با فعالان میراث همکاری کند.

وی در پایان از شهرداری سمنان خواست به وظایف قانونی خود عمل کند و پیش از صدور مجوز برای ساخت‌وساز در بافت تاریخی، مراتب را به میراث فرهنگی اعلام کند. 

به گفته‌ی این کنشگر، استمرار بی‌توجهی به حریم بناهای تاریخی، به‌ویژه برج افشاری و محلات قدیمی چون حاجی‌شیخ، به معنای از دست رفتن بخشی از هویت فرهنگی سمنان است؛ هویتی که تنها با اقدام فوری و هماهنگ میان نهادهای مسئول می‌توان آن را حفظ کرد.