حریم ۶ اثر تاریخی استان اصفهان تعیین تکلیف شد

حریم ۶ اثر تاریخی «باغ محمدعلی‌خان»، «انگورستان ملک»، «خانه ملا باشی»، «مسجد ملک»، «خانه سرتیپی» و «قلعه طالخونچه» در شورای ثبت کشور به تصویب رسید.

امیر کرم‌زاده، مدیر کل میراث فرهنگی استان اصفهان، از ثبت حریم این ۶ اثر تاریخی اصفهان خبر داد و افزود:

این مصوبه نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از تعرضات کالبدی و بصری به آثار تاریخی اصفهان خواهد داشت.

وی همچنین اظهار کرد:

حریم باغ محمدعلی‌خان واقع در خیابان آتشگاه اصفهان به عنوان یکی از مهم‌ترین پرونده‌های مطرح‌شده، به تصویب شورای ثبت کشور رسید. این باغ قاجاری که پیش‌تر در فهرست آثار ملی ثبت شده، در سال‌های اخیر به دلیل تغییر کاربری اراضی پیرامونی و افزایش ساخت‌وسازهای غیرمجاز با تهدیدهای جدی مواجه بود. در برخی بخش‌های اطراف این باغ، ساخت‌وسازهای مسکونی به حریم بصری اثر تجاوز کرده بود که تصویب حریم اختصاصی، امکان صیانت مؤثر از این اثر ارزشمند را فراهم می‌کند.

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان درباره ۴ اثر تاریخی دیگر اصفهان نیز گفت:

حریم چهار اثر شاخص دیگر شامل انگورستان ملک، خانه ملا باشی، مسجد ملک و خانه سرتیپی نیز در شورای ثبت حریم کشور تصویب شد. این بناها در بافت‌های تاریخی متراکم قرار دارند که طی دهه‌های گذشته تحت فشار توسعه شهری و ساخت‌وسازهای غیراصولی بوده‌اند.

تعیین تکلیف و تصویب حریم آثار تاریخی اصفهان اقدامی پیشگیرانه و موثر برای حفاظت از عرصه این بناها در آینده است و امکان مدیریت دقیق ساخت‌وساز اطراف این آثار تاریخی ارزشمند را مشخص می‌کند.

امیر کرم‌زاده درباره ششمین اثر مورد بررسی یعنی قلعه طالخونچه نیز توضیحاتی به‌شرح زیر ارائه داد:

ششمین اثر مورد بررسی، قلعه طالخونچه در شهرستان مبارکه است که در شهری مملو از قلعه‌های تاریخی قرار دارد. این قلعه قاجاری با وجود ثبت ملی، تاکنون فاقد حریم مصوب بود که خوشبختانه حریم آن نیز در شورای ثبت کشور به تصویب رسید.

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان درباره ماهیت حریم‌های مصوب نیز توضیحاتی ارائه داد که بر اساس آن محدوده حریم این آثار تنها فیزیکی نیست و شامل حریم درجه ۱ و ۲ بصری نیز می‌شود. در حریم درجه ۱ ساخت بنا با ارتفاع بیش از اثر تاریخی در حریم مشخص آن غیر مجاز است. در حریم درجه ۲ نیز ضوابطی متناسب با شرایط هر اثر اعمال می‌شود. هدف از حریم‌بندی این بناها با این دسته‌بندی‌ها، حفاظت از منظر تاریخی و بصری آن‌ها است.

امیر کرم‌زاده درباره فرآیند تصویب و ابلاغ این حریم‌ها و ضمانت اجرایی مصوبات توضیح داد:

حریم هر اثر بر اساس نقشه‌های کارشناسی دقیق در استان تهیه و پس از بررسی در کمیته‌های تخصصی، در شورای ثبت حریم وزارتخانه نهایی می‌شود. در برخی موارد ممکن است حدود حریم در شورای ملی اصلاح شود، اما در اغلب پرونده‌ها پیشنهادهای استان مورد تأیید قرار می‌گیرد.

پس از امضای مصوبه توسط وزیر میراث فرهنگی، حریم‌ها به استاندار ابلاغ می‌شود و از آنجا به فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها منتقل شده و در طرح‌های جامع و تفصیلی شهرها لحاظ می‌شود. از این پس، تمام مجوزهای ساخت‌وساز و استعلام‌ها بر اساس حریم اختصاصی مصوب صادر خواهد شد.

از زمان ابلاغ رسمی، رعایت ضوابط حریم برای همه دستگاه‌ها و اشخاص حقیقی و حقوقی الزامی است و در صورت تخلف، برخورد قانونی بر اساس قوانین مصوب مجلس انجام خواهد شد.

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان همچنین به برنامه‌های آتی این اداره در تسریع تعیین تکلیف حریم آثار شاخص استان اصفهان اشاره کرد و این هدف را اولویت اصلی سازمان میراث فرهنگی استان برشمرد. از مهم‌ترین آثار در انتظار تعیین تکلیف اصفهان می‌توان به ۴۲ اثر تاریخی در منطقه جلفا اشاره کرد که پرونده آن‌ها آماده طرح در شورای ثبت استان اصفهان است. ثبت حریم این آثار نقشی قابل توجه در حفظ شالوده تاریخی منطقه تاریخی جلفا در شهر اصفهان خواهد داشت.

تصویب حریم‌های اختصاصی سبب شفافیت قانونی در صدور مجوزهای ساخت‌وساز می‌شود و از اقدام‌های سلیقه‌ای در این زمینه جلوگیری می‌کند. توجه به این موضوع برای حفاظت بلند مدت از میراث تاریخی اصفهان ضروری است.