ثبت جهانی هنر آینه‌ کاری در معماری ایرانی در یونسکو

هنر آینه‌کاری در معماری ایرانی، در فهرست جهانی میراث ناملموس یونسکو ثبت شد. 

این نخستین بار است که ایران در حوزه معماری ایرانی موفق به ثبت جهانی میراث ناملموس شده و به این ترتیب عنوان «معماری ایرانی» یا «Persian Architecture» در اسناد یونسکو جای گرفت.

در بیستمین نشست کمیته بین‌دولتی پاسداری از میراث ناملموس یونسکو که در شهر دهلی هند برگزار شد، این کمیته با تصویب پرونده «هنر آینه‌کاری در معماری ایرانی» موافقت کرد. این اثر با عنوان رسمی «Ayeneh-Kari, the art of mirror-worke in Persian architecture» در فهرست نماینده میراث فرهنگی ناملموس بشری قرار گرفت.

با ثبت هنر آینه‌کاری در معماری ایرانی، تعداد عناصر میراث فرهنگی ناملموس ایران در یونسکو به ۲۷ مورد رسید.

پرونده «هنر آینه‌کاری در معماری ایرانی» در فروردین ۱۴۰۳ توسط ایران به یونسکو ارائه شده بود. این پرونده که توسط شهاب نیکمان تدوین و تهیه شده، در گزارش هیات ارزیابی به دلیل کیفیت بالای آماده‌سازی مورد تقدیر قرار گرفت و در نهایت با رای مثبت کمیته بین‌دولتی به ثبت جهانی رسید.

در تقویم رسمی نشست امسال، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با همکاری موسسه میراث مانا، تهیه‌کننده پرونده هنر آینه‌کاری در معماری ایرانی، نمایشگاهی با موضوع ثبت جهانی هنر آینه‌کاری در معماری ایرانی برگزار کرد. این اقدام به‌عنوان یکی از برنامه‌های رسمی نشست و در همکاری با یونسکو، کم‌نظیر ارزیابی شده است.

ایران پیش‌تر موفق شده بود میراث‌هایی همچون مهارت سنتی قالی‌بافی در کاشان، ردیف موسیقی ایرانی، تعزیه، موسیقی بخشی‌های خراسان، نقالی و داستان‌سرایی نمایشی، نوروز، هنر ساخت و نواختن کمانچه، آیین‌های پهلوانی یا زورخانه‌ای، مهارت ساخت و نواختن دوتار، دانش ساخت لنج، فرهنگ پخت و تقسیم نان لواش، آیین قالی‌شویان، مهارت‌های سنتی قالی‌بافی در فارس، چوگان، نگارگری ایرانی، آیین زیارت کلیسای تادئوس، برنامه ملی پاسداری از هنر خوشنویسی، یلدا (چله)، هنر ساخت و نواختن عود، هنر سوزن‌دوزی ترکمن، پرورش کرم ابریشم و تولید سنتی ابریشم، هنر تذهیب، آیین افطار، جشن سده، جشن مهرگان و مهارت ساخت و نواختن رباب را در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت کند.

بیستمین نشست کمیته بین‌دولتی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس در دهلی نو هند در حال برگزاری است و در مجموع ۶۷ پرونده از سوی ۷۷ کشور برای ثبت در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ارائه شده است. این فهرست‌ها علاوه بر رسمیت‌بخشی، ابزاری مهم برای حفاظت از میراث ناملموس به شمار می‌روند.