رونق «گردشگری کوهستانی» در کشورهای عربی؛ مقاصد مرتفع جای سواحل و کویر را می‌گیرند

«گردشگری کوهستانی» در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در حال رشد است و عمان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی با توسعه زیرساخت‌ها و سرمایه‌گذاری در طبیعت‌گردی، به دنبال جذب مسافران بیشتری به مناطق مرتفع خود هستند.

آمارهای منتشرشده در سال ۲۰۲۶ میلادی نشان می‌دهد مناطق کوهستانی این کشورها بیش از گذشته مورد توجه گردشگران قرار گرفته‌اند. آب‌وهوای خنک‌تر، چشم‌اندازهای طبیعی و گسترش فعالیت‌های ماجراجویانه، کوهستان‌ها را به گزینه‌ای تازه در کنار مقاصد ساحلی و کویری تبدیل کرده است.

عمان؛ افزایش بازدید از کوه اخضر (Jebel Akhdar)

در عمان، «کوه اخضر» در استان «داخلیه» (Al Dakhiliyah Governorate) یکی از مقاصد مهم گردشگری کوهستانی به شمار می‌رود. این منطقه در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ میزبان ۱۰۱ هزار و ۶۰۸ بازدیدکننده بود؛ رقمی که در مقایسه با ۸۹ هزار و ۷۸۰ بازدیدکننده در مدت مشابه سال ۲۰۲۵، رشد ۱۳.۲ درصدی را نشان می‌دهد.

«جشنواره گل رز کوه اخضر» که هر سال از اوایل اسفند (اواخر مارس) تا اواسط فروردین (آوریل) برگزار می‌شود، از جاذبه‌های فصلی این منطقه است. کوه شمس (Jebel Shams) نیز به‌عنوان یکی دیگر از مناطق مرتفع عمان، در مسیر توسعه گردشگری طبیعت‌محور قرار دارد.

این کشور در چارچوب چشم‌انداز عمان ۲۰۴۰، توسعه گردشگری و استفاده از ظرفیت‌های طبیعی را دنبال می‌کند؛ رویکردی که می‌تواند به گسترش اقامتگاه‌های بوم‌گردی و مسیرهای طبیعت‌گردی در مناطق کوهستانی کمک کند.

امارات؛ از کوه جیس تا حتا

در امارات متحده عربی، «راس‌الخیمه» (Ras Al Khaimah) و «حتا» (Hatta) از جمله مقاصدی هستند که گردشگری کوهستانی در آن‌ها مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس گزارش اداره حمل‌ونقل راس‌الخیمه (RAKTA)، این امارت در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۶۷۰ هزار بازدیدکننده داشته و شمار گردشگران داخلی آن نیز ۴۷ درصد افزایش یافته است.

«کوه جیس» (Jebel Jais)، بلندترین قله امارات، با جاذبه‌هایی مانند طولانی‌ترین زیپ‌لاین جهان، یکی از محورهای توسعه گردشگری ماجراجویانه در این منطقه است. همچنین، برنامه آموزشی فضانوردان در این منطقه برای اواخر سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است. افتتاح اقامتگاه کوهستانی سیج مانتین لاج بای مانتیس (SAIJ Mountain Lodge by Mantis) نیز برای ۳ ماهه چهارم همین سال پیش‌بینی شده است.

«حتا»، واقع در رشته‌کوه «حجر» (Hajar Mountains) و در فاصله حدود ۱۳۰ کیلومتری جنوب شرقی دبی، مقصد دیگری برای فعالیت‌های طبیعت‌محور محسوب می‌شود. کمپینگ لوکس، دوچرخه‌سواری کوهستانی و کایاک‌سواری از جمله فعالیت‌هایی هستند که گردشگران می‌توانند در این منطقه انجام دهند.

افزایش توجه به این مقاصد در شرایطی رخ می‌دهد که دبی از ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ حدود ۶.۹۷ میلیون گردشگر بین‌المللی با اقامت شبانه جذب کرده است. امارات نیز در چارچوب راهبرد گردشگری ۲۰۳۱، توسعه و متنوع‌سازی محصولات گردشگری خود را دنبال می‌کند.

عربستان؛ سرمایه‌گذاری در ارتفاعات عسیر

عربستان سعودی نیز در حال توسعه ظرفیت‌های گردشگری مناطق کوهستانی خود است. منطقه «عسیر» (Asir) و شهر «ابها» (Abha) از مقاصد اصلی این برنامه‌ها هستند و برای میزبانی از بیش از ۳ میلیون گردشگر در تابستان ۲۰۲۶ آماده شده‌اند.

طبق آمار ارائه‌شده، نرخ اشغال هتل‌ها در این منطقه از ۹۰ درصد فراتر رفته و حدود ۱۴ هزار واحد اقامتی در آن وجود دارد. این ارقام نشان‌دهنده افزایش تقاضا برای سفر به مناطق مرتفع عربستان است.

یکی دیگر از پروژه‌های مهم این کشور، توسعه مقصد گردشگری لوکس «قله‌های سوده» (Soudah Peaks) است که در ارتفاع ۳ هزار و ۱۵ متری از سطح دریا قرار دارد. این پروژه با هدف تبدیل منطقه به یکی از مقاصد شاخص گردشگری کوهستانی دنبال می‌شود.

توسعه گردشگری در مناطق مرتفع بخشی از برنامه‌های عربستان در چارچوب چشم‌انداز ۲۰۳۰ است؛ برنامه‌ای که بر تنوع‌بخشی به اقتصاد و گسترش صنعت گردشگری تاکید دارد.

رقابت کشورهای عربی برای توسعه گردشگری طبیعت‌محور

رشد گردشگری کوهستانی در عمان، امارات و عربستان بخشی از تغییر رویکرد این کشورها در توسعه صنعت گردشگری است. این مقاصد که پیش‌تر بیشتر با سواحل، مراکز خرید و جاذبه‌های کویری شناخته می‌شدند، اکنون در حال معرفی ظرفیت‌های طبیعی و مناطق مرتفع خود هستند.

سرمایه‌گذاری در اقامتگاه‌های طبیعت‌محور، مسیرهای پیاده‌روی، امکانات ورزشی و فعالیت‌های ماجراجویانه از محورهای اصلی این روند است. پایداری محیط‌زیست و توسعه زیرساخت‌ها نیز در برنامه‌های گردشگری این کشورها جایگاه مهمی دارد.

در مجموع، افزایش بازدیدکنندگان از مناطق کوهستانی و اجرای پروژه‌های جدید نشان می‌دهد کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در تلاش‌اند سبد جاذبه‌های گردشگری خود را متنوع‌تر کنند و سهم بیشتری از بازار سفرهای طبیعت‌محور را به دست آورند.