رشد گردشگری کشاورزی در آسیا؛ مزارع و روستاها به مقاصد جدید سفر تبدیل می‌شوند

دسته بندی
اخبار
نویسنده
تحریریه بوکینگ
تاریخ ایجاد
زمان مطالعه
رشد گردشگری کشاورزی در آسیا؛ مزارع و روستاها به مقاصد جدید سفر تبدیل می‌شوند

«ژاپن»، «هند»، «اندونزی»، «تایلند» و «فیلیپین» با اجرای برنامه‌های توسعه گردشگری کشاورزی و اقامتگاه‌های روستایی، به دنبال جذب مسافران و تقویت اقتصاد جوامع محلی هستند. 

گزارشی که در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است، از تغییر الگوی سفر در آسیا و افزایش توجه به مناطق روستایی و کشاورزی خبر می‌دهد. بر اساس این گزارش، مزارع و روستاها به مقصدهایی برای استراحت ذهن، آشنایی با غذاهای محلی و تجربه سبک زندگی سازگار با محیط زیست تبدیل شده‌اند. «ژاپن»، «هند»، «اندونزی»، «تایلند» و «فیلیپین» از جمله کشورهایی هستند که برای توسعه این نوع سفر برنامه‌های مختلفی اجرا می‌کنند.

تغییر الگوی سفر در آسیا با افزایش فشارهای اقلیمی

در سال‌های گذشته، بخش مهمی از سفرها در آسیا بر اقامتگاه‌های ساحلی، جزیره‌ها و شهرهای بزرگ متمرکز بود؛ اما آسیب‌پذیری اقلیمی و اقتصادی باعث شده است سیاست‌گذاران به ظرفیت مناطق داخلی و روستایی توجه بیشتری نشان دهند. در همین حال، افزایش هزینه‌های سفرهای خارجی و عوامل ژئوپلیتیکی، بخشی از مسافران را به انتخاب مقصدهای داخلی و مناطق روستایی نزدیک شهرهای بزرگ سوق داده است.

تغییرات آب‌وهوایی نیز بر این روند تاثیر گذاشته‌اند. افزایش دما، موج‌های گرما، آتش‌سوزی‌های گسترده، سیلاب‌های موسمی و تغییر الگوهای بارندگی، فشار بیشتری بر مناطق ساحلی، کوهستانی و کشاورزی وارد کرده‌اند. در چنین شرایطی، توسعه سفرهای روستایی به‌عنوان یکی از راهکارهای سازگاری با تغییرات اقلیمی و متنوع‌سازی اقتصاد مناطق کم‌برخوردار مطرح شده است.

نبود آمار یکپارچه از بازار سفرهای کشاورزی در آسیا

با وجود افزایش توجه به سفرهای کشاورزی و اقامت در مزارع، هنوز آمار رسمی و یکپارچه‌ای از درآمد این بخش در کشورهای آسیایی منتشر نمی‌شود. نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های آماری ملی، داده‌های مستقلی درباره درآمد اقامتگاه‌های کشاورزی و تجربه‌های مرتبط با سلامت و غذاهای محلی ارائه نمی‌کنند و این فعالیت‌ها معمولا در آمار کلی اقامت و سفر قرار می‌گیرند.

بخش زیادی از برآوردهای مربوط به اندازه بازار و پیش‌بینی رشد آن از سوی موسسات خصوصی تحقیقات بازار منتشر می‌شود. این موسسات از افزایش ارزش بازار سفرهای کشاورزی و تعداد رزروهای مرتبط با آن در سال‌های آینده خبر می‌دهند؛ بااین‌حال، این پیش‌بینی‌ها بر اساس مدل‌های تجاری تهیه شده‌اند و آمار رسمی دولت‌ها محسوب نمی‌شوند.

برنامه کشورهای آسیایی برای توسعه سفرهای روستایی

کشورهای آسیایی الگوی یکسانی برای توسعه سفرهای روستایی ندارند. برخی بر اقامت در خانه‌های روستایی و تجربه غذاهای محلی تمرکز کرده‌اند و برخی دیگر، سلامت روان، میراث کشاورزی و مشارکت جوامع محلی را در برنامه‌های خود قرار داده‌اند.

ژاپن؛ توسعه اقامت در خانه‌های روستایی و تجربه غذاهای محلی

ژاپن؛ توسعه اقامت در خانه‌های روستایی و تجربه غذاهای محلی

نمایی از روستاهای ژاپن. منبع عکس: karatsu-f-f. عکاس: نامشخص

«ژاپن» یکی از ساختارمندترین برنامه‌ها را برای توسعه اقامتگاه‌های روستایی با عنوان «نوهاکو» (Nohaku) اجرا می‌کند. این برنامه اقامت شبانه در مناطق کشاورزی را با فعالیت‌هایی مانند کشاورزی، جنگل‌داری، ماهیگیری و صرف غذاهای فصلی تهیه ‌شده از محصولات محلی ترکیب می‌کند.

بر اساس آمار وزارت کشاورزی، جنگل‌داری و شیلات ژاپن، مناطق تحت حمایت این برنامه در سال مالی ۲۰۲۴، در مجموع ۶۷۳ منطقه را شامل می‌شدند و ۸ میلیون و ۶۸۰ هزار شب اقامت را ثبت کردند. برنامه‌های جدید دولت نیز افزایش این رقم به ۱۲ میلیون شب اقامت تا سال مالی ۲۰۲۹ را هدف‌گذاری کرده‌اند. حمایت‌های دولتی به بازسازی خانه‌های تاریخی روستایی و توسعه ظرفیت اقامت در این مناطق هم کمک کرده است.

با وجود این رشد، میانگین هزینه اقامت شبانه در مناطق نوهاکو از سفرهای معمول تفریحی کمتر است؛ همچنین نرخ اشغال برخی اقامتگاه‌های ساده روستایی، ازجمله مهمان‌خانه‌ها و خانه‌های کشاورزی، ارزان‌تر از هتل‌های داخل شهرها است. به همین دلیل، توسعه برنامه‌های فصلی، تجربه‌های فرهنگی و فعالیت‌های مرتبط با غذاهای محلی از اولویت‌های این بخش به شمار می‌رود.

برای رسیدن به روستاهای ژاپن، می‌توان سفر را با پرواز به شهرهایی مانند توکیو آغاز کرد و پس از آن با وسایل حمل‌ونقل داخلی راهی مناطق روستایی شد؛ به همین دلیل، بررسی گزینه‌های بلیط هواپیما توکیو می‌تواند نخستین گام برای برنامه‌ریزی این سفر باشد.

هند؛ حمایت از اقامتگاه‌های بومی و مسیرهای روستایی

«هند» توسعه سفرهای روستایی را از طریق همکاری دولت مرکزی، ایالت‌ها و مناطق مختلف دنبال می‌کند. این کشور سیاست مستقل و یکپارچه‌ای برای سفرهای کشاورزی در سطح ملی ندارد؛ اما راهبردهای توسعه سفرهای روستایی، حمایت از اقامتگاه‌های بومی و ایجاد مسیرهای فرهنگی و طبیعی را در دستور کار قرار داده است.

برخی طرح‌های دولتی با اختصاص کمک‌های مالی به توسعه زیرساخت‌های مناطق روستایی و جوامع بومی کمک می‌کنند. این حمایت‌ها شامل ساخت اقامتگاه، ایجاد امکانات عمومی در روستاها و آموزش ساکنان برای فعالیت در حوزه سفر است. در سطح ایالت‌ها نیز برنامه‌هایی برای افزایش مشارکت زنان در مشاغلی مانند مدیریت اقامتگاه‌های بومی، راهنمایی سفر و رانندگی اجرا شده است. این برنامه‌ها با فراهم کردن امکانات اقامت و تقویت زیرساخت‌های روستایی، زمینه بازدید از مناطق کمترشناخته‌شده هند را نیز فراهم می‌کنند؛ مناطقی که می‌توانند در برنامه سفر تور هند قرار بگیرند.

اندونزی؛ پیوند سفرهای روستایی با سلامت روان و میراث کشاورزی

«اندونزی» بر توسعه اقامتگاه‌های روستایی و تجربه‌های مرتبط با سلامت روان تمرکز کرده است. در برنامه‌های رسمی این کشور، موضوعاتی مانند سلامت ذهن، آرامش، معنویت و آشنایی با شیوه‌های سنتی درمان گیاهی در دسته‌بندی سفرهای سلامت قرار گرفته‌اند.

برخی از برنامه‌های محلی شامل تجربه موسیقی سنتی با سازهایی مانند گاملان، فلوت بامبو و سازهای کوبه‌ای برای ایجاد آرامش هستند؛ همچنین نهادهای دولتی با آموزش جوامع محلی در زمینه تولید و عرضه محصولات گیاهی، به توسعه تجربه‌های مرتبط با طبیعت و فرهنگ بومی کمک می‌کنند.

میراث کشاورزی نیز در این برنامه‌ها جایگاه مهمی دارد. برخی روستاهای اندونزی که نظام سنتی آبیاری مزارع برنج با عنوان «ساباک» (Subak) را حفظ کرده‌اند، در فهرست‌های بین‌المللی روستاهای برتر سفر قرار گرفته‌اند. بااین‌حال، گزارش به چالش‌هایی مانند نبود برنامه توسعه مشخص و کمبود آگاهی جوامع محلی در برخی روستاهای معرفی‌شده اشاره می‌کند. برای سفر به روستاهای گردشگری اندونزی و آشنایی با میراث کشاورزی این کشور، می‌توان پرواز به «بالی» را به‌عنوان یکی از مسیرهای ورود به اندونزی در نظر گرفت و گزینه‌های بلیط هواپیما بالی را بررسی کرد.

تایلند؛ توسعه مزارع ارگانیک و مشارکت جوامع محلی

تایلند؛ توسعه مزارع ارگانیک و مشارکت جوامع محلی

قطاری در مناطق روستایی تایلند. منبع عکس: experience travel group. عکاس: نامشخص

«تایلند» توسعه سفرهای روستایی را با الگوی اقتصادی زیستی، چرخشی و سبز (BCG) پیوند داده است. در این رویکرد، تولید محصولات ارگانیک، استفاده از مواد غذایی محلی و مشارکت جوامع روستایی در فعالیت‌های مرتبط با سفر اهمیت دارد.

برخی طرح‌های آزمایشی تایلند با همکاری کسب‌وکارهای محلی اجرا می‌شوند و هدف آن‌ها آشنا کردن مسافران، به‌ویژه خانواده‌ها و نسل جوان، با ارزش‌های کشاورزی و حفاظت از محیط زیست است. استانداردهای توسعه سفرهای جامعه‌محور نیز با مشارکت ساکنان محلی تدوین شده‌اند و از سوی نهادهای بین‌المللی مرتبط با سفر پایدار به رسمیت شناخته شده‌اند.

بااین‌حال، پژوهش‌های میدانی به مشکلاتی مانند وابستگی برخی روستاهای شمالی به راهنمایان خارج از منطقه اشاره می‌کنند. آشنایی محدود این راهنمایان با زبان‌های بومی می‌تواند ارتباط مستقیم مسافران با جوامع محلی و سهم اقتصادی ساکنان از این فعالیت‌ها را کاهش دهد.

فیلیپین؛ همکاری دولت و بخش کشاورزی برای توسعه سفرهای مزرعه‌ای

«فیلیپین» با تصویب قوانین مشخص، چارچوبی ملی برای توسعه سفرهای مزرعه‌ای ایجاد کرده است. در این برنامه، نهادهای حوزه کشاورزی و سفر برای تقویت اقتصاد مناطق روستایی با یکدیگر همکاری می‌کنند.

یکی از محورهای اصلی این سیاست، تشویق هتل‌ها و رستوران‌ها به خرید مستقیم محصولات کشاورزی از تولیدکنندگان محلی و مزارع دارای تاییدیه است. این اقدام می‌تواند درآمد کشاورزان را افزایش دهد و ارتباط اقتصادی میان مزارع و کسب‌وکارهای اقامتی و غذایی را تقویت کند.

در مناطق جنوبی «فیلیپین» نیز برنامه‌هایی برای آموزش فعالان محلی، حمایت مالی از تعاونی‌ها و انجمن‌های کشاورزی و توسعه بازاریابی محصولات روستایی اجرا شده است. برخی مراکز آموزش عالی کشاورزی نیز موفق به دریافت تاییدیه رسمی برای فعالیت در حوزه سفرهای مزرعه‌ای شده‌اند.

چالش‌های اقتصادی و اجرایی توسعه سفرهای روستایی

توسعه سفرهای کشاورزی و روستایی در آسیا با وجود ظرفیت‌های اقتصادی، با موانعی روبه‌رو است. نبود آمار دقیق، محدودیت منابع مالی، کمبود آموزش تخصصی و ضعف زیرساخت‌های برخی مناطق، برنامه‌ریزی بلندمدت برای این بخش را دشوار می‌کند.

گزارش همچنین به چند چالش ساختاری اشاره می‌کند:

  • کمبود منابع مالی: برخی طرح‌های حمایتی، با وجود تعیین اهداف مشخص برای توسعه اقامتگاه‌های بومی، با تاخیر در تخصیص بودجه روبه‌رو هستند.
  • برندسازی بدون برنامه اجرایی: معرفی روستاها به‌عنوان مقصد سفر، بدون آموزش ساکنان و طراحی تجربه‌های مناسب، ممکن است به ایجاد مقصدهایی کم‌فعالیت منجر شود.
  • محدودیت‌های زبانی و دیجیتال: وابستگی به راهنمایان خارج از منطقه و پلتفرم‌های رزرو آنلاین می‌تواند سهم مستقیم جوامع محلی از درآمد سفر را کاهش دهد.
  • ضعف داده‌های آماری: ثبت نشدن مستقل اقامتگاه‌های کشاورزی در آمار رسمی، ارزیابی نیازهای زیرساختی و تخصیص بودجه را دشوار می‌کند.

آینده سفرهای کشاورزی در آسیا

برنامه‌های کشورهای آسیایی برای توسعه سفرهای روستایی تا سال‌های ابتدایی دهه ۲۰۳۰ میلادی ادامه خواهد داشت. افزایش ظرفیت اقامت در مناطق کشاورزی، توسعه زیرساخت‌های سازگار با تغییرات اقلیمی و تقویت مشارکت جوامع محلی ازجمله اهدافی است که در این مسیر دنبال می‌شوند.

کشورهایی که بتوانند استانداردهای زیست‌محیطی معتبر، آموزش ساکنان، ارتباط میان مزارع و کسب‌وکارهای اقامتی و نظام آماری شفاف‌تری ایجاد کنند، شانس بیشتری برای تبدیل میراث کشاورزی خود به یک منبع درآمد پایدار خواهند داشت. در چنین شرایطی، سفرهای روستایی می‌توانند علاوه‌بر ایجاد فرصت‌های اقتصادی برای جوامع محلی، به حفظ میراث طبیعی و فرهنگی و تقویت اقتصاد مناطق کشاورزی نیز کمک کنند.

برای سفر به این مقصدهای آسیایی و بازدید از مناطق روستایی آن‌ها، می‌توانید پروازهای داخلی و خارجی موردنیازتان را از طریق خدمات خرید بلیط هواپیما بوکینگ جست‌وجو و تهیه کنید.

منابع