۱۵ دی ماه؛ جشن دی به مهر روز (سومین جشن دیگان) و وفات حضرت زینب
- دسته بندی
- روزشمار
- نویسنده
- تحریریه بوکینگ
- تاریخ ایجاد
- زمان مطالعه
پانزدهم دیماه در تقویم رسمی ایران با جشن دی به مهر روز (سومین جشن دیگان) و وفات حضرت زینب (س) مصادف است.
این روز هم نماد آیینهای کهن و شادیهای ایرانیان، هم یادآور صبر، شجاعت و استقامت یکی از بزرگترین بانوان تاریخ اسلام به شمار میآید. هر ۲ مناسبت را بهصورت دقیق در این مطلب بررسی خواهیم کرد.
مناسبتهای ۱۵ دی ماه ۱۴۰۴:
جشن دی به مهر روز (سومین جشن دیگان)
منبع عکس: وبسایت کجارو. عکاس: نامشخص
پانزدهم دی «دی به مهر روز» سومین جشن دیگان است که میان جشنهای کهن ایرانی اهمیتی ویژه دارد. ایرانیان باستان همنام شدن روز و ماه در هر ماه را بهانهای برای شادمانی و نیایش میدانستند. ماه دی نیز بهدلیل صفات الهی و تولد دوباره خورشید پس از بلندترین شب سال جایگاهی ممتاز برای آنها داشت. مردم در این روز با تعطیل کردن کارهای روزمره، لباسهای تمیز و آراسته میپوشیدند و بر سر سفرهای رنگارنگ و پر از خوراکی، جشن دیگان را گرامی میداشتند.
یکی از آیینهای برجسته جشن دیگان جشن «تبیکان» است که شامل ساخت مجسمههایی از انسان با گل یا خمیر و قرار دادن آنها در پشتبامها میشد. این مجسمهها گاهی سوزانده میشدند تا نمادی از پاکی و نیایش باشند؛ همچنین جشن «مدیاریم» یا میان سال، که از همان روز آغاز میشد، یادبودی برای آفرینش چهارپایان و تامین آذوقه دامها بود و بهمدت ۵ روز ادامه مییافت. این رسم نشاندهنده پیوند عمیق ایرانیان با طبیعت و اهمیت تامین زندگی موجودات اطرافشان بود.
پیش از جشن دی به مهر روز، جشن «سیرسور» به یاد جمشیدشاه و دفع دیوها برگزار میشد. مردم در این روز با نوشیدن آب انگور و پخت خوراکیهایی با سیر، اندوه ناشی از مرگ جمشید را از خود دور میکردند و باور داشتند این اعمال آنان را از بیماریهای ناشی از ارواح بد محافظت میکند؛ بدینترتیب جشن دی به مهر روز تلفیقی از نیایش، شادی، یادبود و پیوند با طبیعت بود که نشاندهنده اهمیت فرهنگی و معنوی جشنهای دیگان در ایران باستان است.
وفات حضرت زینب
منبع عکس: وبسایت ستاره. عکاس: نامشخص
حضرت زینب (س)، سومین فرزند امام علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س)، پس از تحمل مصائب کربلا و رنجهای اسارت اهلبیت در شام چشم از جهان فروبست. درباره تاریخ وفات ایشان اختلافاتی وجود دارد؛ اما مشهورترین و معتبرترین تاریخ این است که حضرت زینب (س) در ۵۷ سالگی و بر اثر بیماری از دنیا رفتند.
برخی منابع نیز احتمال دادهاند حضرت زینب (س) را عوامل حکومت یزید مسموم کرده باشند؛ اما شواهد تاریخی قاطع در این زمینه موجود نیست و احتمال وفات طبیعی و بر اثر بیماری و فشارهای ناشی از سختیهای پس از عاشورا محتملتر است.
وفات حضرت زینب (س) در دمشق رخ داد و محل دفن ایشان باتوجهبه اسناد تاریخی احتمالا شهر شام است. پس از شهادت امام حسین (ع) و بازگشت اهل بیت به مدینه حضرت زینب بهعنوان پیشوای بازماندگان کربلا نقشی مهم در تبیین حقایق واقعه عاشورا و آموزش مردم داشتند تا اینکه به دلایلی از مدینه به شام هجرت کردند. زندگی ایشان پس از کربلا سراسر مجاهدت، صبر و فداکاری بود و وفات ایشان نقطه نیز پایان این دوره پرافتخار و دردناک محسوب میشد.
