۶ بهمن؛ روز آواها و نواهای ایرانی

دوشنبه، ۶ بهمن ۱۴۰۴، در تقویم رسمی ایران مصادف با روز آواها و نواهای ایرانی است که در ادامه با این مناسبت بیشتر آشنا می‏شویم.

روز آواها و نواهای ایرانی

۶ بهمن‌ماه در تقویم رسمی ایران به‌عنوان روز آواها و نواهای ایرانی ثبت شده است؛ روزی که به یاد و گرامیداشت صفی‌الدین ارموی، یکی از بزرگ‌ترین موسیقی‌دانان و نظریه‌پردازان تاریخ موسیقی ایران و جهان اسلام، نام‌گذاری شده است. این نام‌گذاری نتیجه تلاش چندساله فعالان فرهنگی و موسیقی‌دانان بود که خواستار اختصاص روزی ویژه برای پاسداشت میراث موسیقایی ایران بودند. این پیشنهاد درنهایت با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی به تقویم رسمی کشور راه یافت.

صفی‌الدین ارموی هنرمندی چندوجهی بود که در قرن هفتم هجری زندگی می‌کرد. او نه‌تنها به نوازندگی و درک عمیق موسیقی معروف بود، بلکه در حوزه نظری موسیقی نوآوری‌های مهمی داشت. او نخستین کسی بود که موسیقی را به‌شکل نظام‌مند نوشتاری در آثار خود ثبت کرد؛ کاری که در آن زمان بی‌سابقه بود و سبب حفظ سنت‌ها و قواعد موسیقی ایرانی شد. رساله‌هایی چون الادوار فی الموسیقی و الرساله شرفیه از ارموی به یادگار مانده‌اند که اثری عمیق بر موسیقی نظری در ایران و جهان گذاشته‌اند.

موسیقی ایرانی و آواهای آن بخش جدایی‌ناپذیر هویت فرهنگی و تاریخی این سرزمین‌اند. این آواها و نواها در دل زندگی مردم، آیین‌ها، جشن‌ها و حتی کار روزمره جای دارند و جلوه‌ای از تنوع فرهنگی و نواحی مختلف کشور را به نمایش می‌گذارند. موسیقی محلی و نواحی ایران، با سبک‌ها و سازهای متنوعش نمونه‌ای بارز از این تنوع است و شامل بخش‌هایی چون موسیقی کردی، خراسانی، بختیاری، گیلکی، آذری و بوشهری می‌شود. سازهایی چون کمانچه، نی‌انبان، تنبور و دف، با نقش‌های متفاوت در این موسیقی‌ها نقشی مهم در شکل‌دهی به هویت آواها و نواهای ایرانی دارند.

برگزاری برنامه‌های فرهنگی و هنری در این روز در سال‌های اخیر به‌گونه‌ای زنده و پرشور دنبال شده است. جشن ملی موسیقی و اجرای گروه‌های آواز و ساز ایرانی، نشست‌های علمی درباره فنون موسیقی و بزرگداشت هنرمندان برجسته در تالارها و مراکز فرهنگی ازجمله این فعالیت‌ها است. این رویدادها فرصتی مناسب را برای آشنایی نسل جوان با ارزش‌های موسیقی سنتی فراهم می‌کنند و نشان می‌دهند آواها و نواهای ایرانی چگونه توانسته‌اند در طول تاریخ به‌عنوان بخشی از فرهنگ عمیق و پویا حفظ شوند.

روز آواها و نواهای ایرانی، علاوه‌بر یادآوری نقش مفاخر بزرگ موسیقی فرصتی است تا به ارزش‌های فرهنگی و هنری این سرزمین بیشتر توجه کنیم و میراث غنی موسیقی ایرانی را به‌شکلی زنده و جاری در زندگی امروز بشناسیم.