۲ بهمن؛ جشن بهمنگان و روز ارومیه

پنجشنبه، ۲ بهمن‌ماه ۱۴۰۴، با ۲ رویداد مصادف است؛ جشن بهمنگان و روز ارومیه. در ادامه، با این مناسبت‏ها بیشتر آشنا می‌‏شویم.

رویدادهای ۲ بهمن ۱۴۰۴:

• ۱- جشن بهمنگان
• ۲- روز ارومیه

۱- جشن بهمنگان

جشن بهمنگان یکی از آیین‌های کهن ایران است که در روز دوم ماه بهمن برگزار می‏شد. این جشن بر اساس تقویم ایران باستان شکل گرفته بود؛ زمانی که نام روز و ماه یکی می‏شد و مردم آن را نشانه‏ای از نیکی و فرخندگی می‏دانستند. ریشه بهمنگان به امشاسپند بهمن برمی‌گردد که در باورهای کهن نماد خرد، اندیشه نیک و آرامش ذهن به شمار می‌رود.

بهمن در اندیشه ایرانیان باستان جایگاهی ویژه داشت و او را نگهبان خرد و راهنمای انسان به‌سوی رفتار درست می دانستند. باور گذشتگان بر این بود که بزرگداشت این روز می‏تواند اندیشه انسان را پاک‏تر و تصمیم‏های او را سنجیده‏تر کند؛ به همین دلیل، بهمنگان تنها جشنی شاد نبود و جنبه اخلاقی و فکری پررنگی داشت.

جشن بهمنگان با احترام به طبیعت و زندگی پیوندی عمیق داشت. در این روز، از کشتار حیوانات سودمند پرهیز می‏شد و خوردن گوشت رواج نداشت. مردم بر این باور بودند که چنین رفتاری نشانه مهربانی با طبیعت و حفظ تعادل در زندگی است. از رسم‏های شناخته‏شده این روز پخت غذاهای ساده گیاهی بود. آش‏های سنتی که با حبوبات و دانه‏های مختلف تهیه می شدند، در میان خانواده و همسایه‏ها تقسیم می‌شد. این کار حس همدلی و پیوند اجتماعی را تقویت می‏کرد و فضای جشن را گرم‏تر می‏ساخت.

در روز بهمنگان، علاوه‌بر خوراک، استفاده از گیاهان دارویی جایگاه مهمی داشت. مردم گیاهان زمستانی و گل بهمن را نماد تندرستی می‏دانستند و از آن‏ها برای حفظ سلامت جسم و آرامش ذهن بهره می‏بردند. این رسم نشان‏دهنده توجه ایرانیان باستان به درمان‏های طبیعی بود.

جشن بهمنگان بیشتر در فضای خانوادگی برگزار می‏شد و گردهمایی‏های ساده و آرامی داشت. گفت‌وگو، یادآوری ارزش‏های انسانی و پرهیز از رفتارهای ناپسند، از بخش‏های مهم این روز به شمار می‏رفت. شادی در این جشن با سکوت و آرامش همراه بود و با دیگر جشن‏های پرهیاهو تفاوت داشت.

امروزه جشن بهمنگان کمتر در میان عموم مردم شناخته شده است؛ اما همچنان در میان زرتشتیان ایران و برخی ایرانیان خارج از کشور برگزار می‏شود. بهمنگان بخشی از میراث فرهنگی ایران است که بازخوانی آن می‏تواند دریچه نگاهی تازه به سبک زندگی ایرانیان کهن باشد. این آیین نشان می‏دهد که خرد، مهربانی و احترام به طبیعت از دیرباز در اندیشه ایرانی جایگاه ویژه‏ای داشته است.

۲- روز ارومیه

دوم بهمن به‌عنوان روز فرهنگی شهر ارومیه نامگذاری شده است. در این روز یکی از مهم ترین رویدادهای تاریخ معاصر شهر ارومیه رخ داده است. در دوم بهمن سال ۱۳۵۷، مردم ارومیه با حضور گسترده در خیابان‏ها علیه حکومت پهلوی اعتراض کردند. این حرکت مردمی با سرکوب نیروهای نظامی روبه‌رو شد و شماری از شهروندان ارومیه جان خود را از دست دادند. این روز به‌عنوان نماد ایستادگی و همراهی مردم ارومیه در مسیر تحولات بزرگ کشور در حافظه تاریخی شهر باقی مانده است.

انتخاب دوم بهمن به‌عنوان روز ارومیه یادآور نقش فعال مردم این شهر در رویدادهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی است. حضور یکپارچه اقشار مختلف مردم، از روحانیان تا بازاریان و جوانان، نشان‌دهنده همبستگی اجتماعی در ارومیه بود. این رویداد جایگاه ارومیه را به‌عنوان شهری پیشرو در حرکت‌های مردمی شمال غرب کشور برجسته کرد.

ارومیه افزون بر این پیشینه تاریخی، شهری با تنوع فرهنگی و اجتماعی چشمگیر است. هم‌زیستی اقوام گوناگون با زبان‏ها و فرهنگ‏های مختلف، هویت ویژه‏ای به این شهر بخشیده است. روز فرهنگی ارومیه فرصتی برای پاسداشت این هم‌زیستی و یادآوری نقش فرهنگ، تاریخ و مردم در شکل گیری چهره شهر فراهم می‌کند.

امروزه روز ارومیه تنها مناسبتی تاریخی نیست، بلکه بهانه‏ای برای معرفی بهتر این شهر به گردشگران نیز به شمار می‌رود. این روز می‏تواند نگاه‏ها را به‌سوی ظرفیت‏های فرهنگی، تاریخی و اجتماعی ارومیه جلب کند و نشان دهد این شهر، گذشته‏ای پررنگ و هویتی زنده و پویا دارد.